Vitrektomi Göz Arkası Cerrahisi

Vitrektomi (Göz Arkası Cerrahisi): Görme Tabakasına Hassas Müdahale

Gözün ön segmentindeki basit sorunların haricinde göz küresinin içini dolduran ve görme merkezini koruyan derin dokularda karmaşık rahatsızlıklar meydana gelebilir. Bu rahatsızlıkları tedavi etmek için halk arasında göz arkası ameliyatı veya retina cerrahisi olarak bilinen Vitrektomi cerrahisi gereklidir. Retina dekolmanı, makula deliği, diyabetik retinopati gibi rahatsızlıkların tedavisinde uygulanan mikrocerrahi bir göz ameliyatı tekniğidir.

Vitrektomi ameliyatı sonrası görme ne zaman düzelir?, Vitrektomi ameliyatı riskli mi? gibi merak edilen bütün soruların yanıtlarını bu metnimizde bulabilirsiniz.

Daviva Sağlık Grubu Göz Hastalıkları Bölümünde, doğru teknoloji ve uzman ekiplerimizle en karmaşık göz cerrahileri başarılı bir şekilde gerçekleştirilmektedir.

Vitrektomi Nedir?

Vitrektomi, gözün içindeki vitreus adı verilen jel benzeri sıvının, cerrahi yöntemlerle göz içinden boşaltılması işlemidir. Göz küresinin yaklaşık %80'ini dolduran bu sıvı, normal şartlarda şeffaf ve homojen bir yapıya sahiptir. Ancak hastalıklar, kanamalar veya yaşa bağlı değişimler sonucunda bu sıvı şeffaflığını yitirebilir. Bazen de hemen arkasındaki retina üzerinde çekintiler oluşturarak ciddi hasarlara yol açabilir.

Vitrektomi ameliyatında vitreus sıvısının boşaltılmasının nedeni cerrahın retinaya rahat ulaşmasını sağlamaktır. Bazen de diyabet gibi rahatsızlıklar vitreus sıvısının şeffaflığını bozabilir. Hastanın görüşünü netleştirmek için de bu sıvı boşaltılabilir.

Vitrektomi Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Vitrektomi ameliyatı hastanın göz yapısına ve yapılacak işlemin detaylarına göre lokal ya da genel anestezi altında yapılabilir.
Göz ameliyatınızı yapacak cerrah mikroskop altında gözün beyaz kısmı üzerinde 3 adet küçük giriş deliği ( mikro kesi) açar.
Açılan bu milimetrik (0.4 mm – 0.6 mm) kesilerden mikrocerrahi aletler geçirilerek Vitreus sıvısının bulunduğu bölgeye ulaşılır.
Saniyede binlerce kez kesme ve vakumlama yapabilen hassas bir cihazla, gözün içindeki vitreus sıvısı temizlenir.
Vitrektomi genellikle retina dekolmanı onarımı, katarakt ameliyatı, makula deliği ameliyatı veya makula zarı soyulması gibi diğer işlemlerle birlikte yapılır.
Vitreus sıvısı temizlenip retinaya net bir ulaşım yolu açıldıktan sonra yaşanan rahatsızlığa yönelik tedavi uygulanır.
Tedavi tamamlandıktan sonra gözün iç basıncını korumak için temizlenen Vitreus sıvısının yerine özel bir madde konulur.
Milimetrik kesilerle gerçekleştirildiği için genellikle dikiş gerektirmemektedir.

Vitrektomi Hangi Hastalıklarda Uygulanır?

İyileşmeyen Vitreus Kanamaları: Şeker hastalığı (diyabet), travma veya damar hastalıkları nedeniyle göz içine dolan ve kendiliğinden geçmeyen kanamaların temizlenmesi için.
Vitreus Bulanıklıkları: Enfeksiyon veya iltihap nedeniyle göz içindeki jel sıvının şeffaflığını yitirdiği durumlar.
Retina Dekolmanı: Retina tabakasının yerinden ayrıldığı durumlar. Özellikle merkezi görmenin henüz etkilenmediği vakalarda acil müdahale gerekir.
Retina Yırtık ve Delikleri: Retinada oluşan delik veya yırtıkların onarılması için.
Makula Deliği: Merkezi görme noktasında (makula) meydana gelen mekanik kırılma veya açıklıkların kapatılması için.
Epiretinal Membran: Makula üzerinde oluşan ve görmeyi çarpıtan ince zarların soyulması için.
İleri Evre Diyabetik Retinopati: Retinada çekintiye neden olan yara dokularının ve yeni damar oluşumlarının temizlenmesi için.
Traksiyonel Retina Dekolmanı: Şeker hastalığının neden olduğu çekme kuvvetiyle retinanın yerinden ayrılması durumunda.
Göz İçi Yabancı Cisimler: Göze giren metal, cam gibi yabancı maddelerin acil olarak çıkarılması için.
Delici veya Künt Yaralanmalar: Travma sonrası oluşan kanama, yırtık veya doku hasarlarının onarımı için.
Endoftalmi: İlaç tedavisine yanıt vermeyen veya ağır seyreden, körlük riski taşıyan ciddi göz içi enfeksiyonlarında kaynak kontrolü sağlamak için.
Üveit: Tanısı konulamayan veya dirençli arka segment iltihaplarında hem tanı hem de tedavi amacıyla.
Katarakt Ameliyatı Komplikasyonları: Ameliyat sırasında göz arkasına düşen mercek parçalarının temizlenmesi veya yerinden kayan yapay merceklerin düzeltilmesi için.
Göz İçi Tümörleri: Tümörden biyopsi alınması veya bazı tümörlerin cerrahi olarak çıkarılması için.
Submaküler Kanama: Yaşa bağlı sarı nokta hastalığı gibi nedenlerle görme merkezinin altında biriken kanın yerini değiştirmek veya temizlemek için.

Vitrektomi Ameliyatının Avantajları

Çok ince çaplı aletlerin kullanılması sayesinde doku hasarı minimuma indirilir. Bu yöntem, çoğu vakada dikişsiz kapanmaya olanak tanır.
Genellikel dikiş kullanılmadığı için ameliyat sonrası ağrı, batma ve iltihaplanma riski azdır. İyileşme süreci belirgin şekilde hızlıdır.
Makula deliklerinin onarımı, retina dekolmanı veya membran soyulması gibi işlemlerde başarı oranı çok yüksektir.
3D baş üstü görüntüleme sistemleri ( heads-up surgery) ve operasyon sırasında kullanılan ( intraoperatif) anlık tomografi (iOCT) entegrasyonu sayesinde, cerrah en karmaşık vakalarda bile milimetrik hassasiyetle çalışabilir. Bu durum ameliyatın güvenliğini en üst seviyeye çıkarır.
Diyabete bağlı gelişen ve geçmeyen göz içi kanamaları ile çekintili retina dekolmanları vitrektomi ameliyatıyla başarılı bir şekilde tedavi edilebilir.
Vitrektomi, sadece bir tedavi yöntemi değil, aynı zamanda ciddi enfeksiyonlarda enfeksiyonun kaynağını belirlemek için kullanılan bir tanı aracıdır.
Göz içindeki yabancı cisimlerin ve görmeyi engelleyen tüm opaklıkların temizlenmesini sağlar.

Vitrektomi Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler

Vitrektomi ameliyatından çıktığınızda gözünüzde sulanma, batma hissi, bulanık görme veya ışığa duyarlılık normaldir.
Ameliyat sırasında çıkartılan vitreus sıvısının yerine gözünüze gaz veya özel maddeler verilecektir. Bu durumda ameliyat sonrası birkaç gün boyunca yüzüstü ya da yan yatmanız gerekebilir.
Gözünüzdeki gaz veya özel madde düzelmeden yüksek rakımlı yerlere gidilmemeli ve uçak seyahati yapılmamalıdır.
Steril pamuk kullanarak gözünüzü kaynatılıp daha sonra soğutulmuş suyla temizleyin.
Göz damlalarınızı doktorunuzun önerdiği şekilde damlatın.
Gece uyurken göz koruyucu takmanız istenirse, bunu 1 hafta boyunca takın.
Ameliyat edilen gözünüze baskı uygulamayın.
İki hafta boyunca yorucu egzersizlerden kaçının.
İki hafta boyunca göz makyajı yapmayın.
2 hafta boyunca yüzmeye gitmeyin.
Doktorunuz araç kullanmanızın güvenli olduğu söylenene kadar araç kullanmayın.
İşiniz ağır kaldırma gerektiriyorsa veya temiz olmayan bir ortamda çalışıyorsanız, 2 hafta boyunca işe gitmeyin.

VİTREKTOMİ HAKKINDA SIK SORULAN SORULAR

Vitrektomi ameliyatı sonrası görme ne zaman düzelir?

Vitrektomi ameliyatı sonrası iyileşme süreci, kullanılan tamponad maddesine (gaz, hava veya silikon) ve operasyonun nedenine göre kişiden kişiye değişmektedir.

İlk 24-48 Saat: Göz koruyucu bir kalkanla kapatılır. Görüş, özellikle gaz kullanılmışsa buzlu cam arkasından bakıyormuş gibi bulanıktır. Hafif batma ve kumlanma hissi normaldir.
1.Hafta: Gözdeki kızarıklık ve şişlik azalmaya başlar. Göz içinde gaz varsa, görüş alanınızda titrek siyah bir çizgi görmeye başlarsınız. Bu göze yerleştirilen gazın yavaş yavaş çekildiğinin işaretidir.
2-4. Haftalar: Masa başı işlere ve hafif günlük aktivitelere genellikle bu dönemde dönülebilir. Gaz kabarcığı küçüldükçe görme netleşmeye başlar.
6-8. Haftalar: Görme yeteneği genellikle stabil bir noktaya ulaşır. Retinanın tam olarak iyileşmesi ve göz dokularının oturması 3 aya kadar devam edebilir.

Vitrektomi ameliyatı körlük yapar mı?

Vitrektomi işlemi oldukça güvenli kabul edilmektedir. Körlüğe yol açabilecek enfeksiyon veya ağır kanama gibi ciddi komplikasyonların görülme oranı 1.000 vakada 1'den azdır. Oldukça nadir vakalarda, işlem sonrasında periferik (yan) görme kaybı yaşanabilmektedir.

Çok düşük ihtimalle de olsa kalıcı görme kaybına neden olabilecek durumlar şunlardır:

Göz içi ciddi enfeksiyonlar
Ağır göz içi kanamaları
Retinal vasküler tıkanıklıklar

Vitrektomi ameliyatından sonra uçak yolculuğu neden yasaktır?

Uçağın yükselmesiyle kabin içindeki hava basıncı düşer. Bu durum da ameliyat sırasında göz içine yerleştirilen gaz kabarcığının fiziksel olarak genişlemesine neden olur.
Gaz kabarcığı kontrolsüz bir şekilde genişlediğinde, göz içindeki basınç çok yüksek seviyelere ulaşır.
Göz içindeki aşırı basınç artışı; göze giden kan akışının durmasına, şiddetli ağrıya ve optik sinir hasarına yol açarak kalıcı körlüğe neden olabilir.
Uçuş yasağı gaz kabarcığı vücut tarafından tamamen emilene kadar (genellikle 2 ila 8 hafta) geçerliliğini korur.
Benzer risk, yüksek rakımlı dağ geçitlerinden geçen kara yolculukları için de geçerlidir. Çünkü rakım değişimi aynı tehlikeli genişlemeyi tetikleyebilir.
Gaz yerine tamponad olarak silikon yağı kullanılmışsa, hava yolculuğu genellikle güvenli kabul edilir.

Gözdeki gaz veya silikonun çıkarılması gerekir mi?

Göz içine konulan hava veya gazlar vücut tarafından kendiliğinden emilir ve yerini gözün kendi doğal sıvısı alır. Bu nedenle tekrar bir işlem gerekmez. Ancak silikon yağı vücut tarafından emilmez. Hastalığın durumuna göre silikonun genellikle 3 ila 6 ay sonra küçük bir operasyonla çıkarılması gerekir.

Ameliyat ağrılı mıdır?

Operasyon lokal veya genel anestezi altında yapıldığı için ameliyat sırasında herhangi bir ağrı hissedilmez.