Mr (Manyetik Rezonans) Görüntüleme

MR (Manyetik Rezonans) Nedir? MR (Manyetik Rezonans) Hangi Durumlarda Çekilir?

Halk arasında emar olarak da bilinen manyetik rezonans, radyasyon kullanmadan görüntü elde eden bir yöntemdir. Mıknatıslardan elde edilen manyetik dalgalar sayesinde özellikle yumuşak dokularda yüksek çözünürlüklü görüntüler elde etmesi nedeniyle birçok rahatsızlığın teşhisinde ön plana çıkmaktadır.

Bu yazımızda MR çekilirken nelere dikkat edilmelidir, MR (emar) radyasyon içerir mi, ilaçlı MR (kontrastlı MR) neden çekilir? gibi merak edilen bütün soruların yanıtlarını bulabilirsiniz.

Daviva Sağlık Grubu Radyoloji Bölümü’nde, yüksek çözünürlük ve hızlı çekim kapasitesine sahip 1.5 Tesla MR kullanılmaktadır.

Manyetik Rezonans (MR) Nedir?

Organ ve dokuların ayrıntılı görüntülerini oluşturmak için X ışınları yerine manyetik alan kullanan bir görüntüleme yöntemidir. MR yöntemi ile vücut içindeki hemen her iç yapı görüntülenebilir.

Görüntüleme sırasında herhangi bir kesi gerektirmemesi ve görüntüleme için radyasyon kullanılmaması nedeniyle tamamen güvenli bir görüntüleme yöntemi olarak bilinir.

Emar (MR) Çeşitleri Nelerdir? Emar Hangi Durumlarda Kullanılır?

Manyetik Rezonans (MR) görüntüleme yöntemi çok farklı rahatsızlıkların teşhisi için kullanılabilir.

Nörolojik MR

Beyin, omurilik ve çevresindeki dokuların ayrıntılı görüntülerini oluşturmak için çekilir.

• Özellikle kol ve bacaklar olmak üzere vücudun herhangi bir yerinin hareket ettirilememesi
• Baş dönmesi
• Baş ağrıları
• İşitme sorunları
• Konuşma sorunları
• Nöbetler
• Görme sorunları gibi şikayetlerde nörolojik MR, nedeni belirlemek konusunda ilk tercih edilen görüntüleme yöntemidir.

Nörolojik MR birçok rahatsızlığın teşhisinde kullanılmaktadır.

• Beyin kanaması veya beyin anevrizması
• Beyin tümörleri
• İnme (Felç)
• Demans
• Epilepsi
• Beyinde sıvı birikmesi (Hidrosefali)
• Hipofiz beziyle ilgili sorunlar
• Migren ve baş ağrıları
• Multipl skleroz
• Omurilik tümörleri
• Bel ve boyun fıtığı

Kas, Eklem ve İskelet Sistemi MR

Kemikler, eklemler, bağlar, tendonlar, kıkırdak ve kaslar dahil olmak üzere yumuşak dokuların yüksek çözünürlüklü görüntülerini oluşturmak için kullanılır.

Kas, eklem ve iskelet sistemi MR’ı şu rahatsızlıkların teşhisinde kullanılabilir:

• Dejeneratif artrit gibi eklem rahatsızlıkları
• Menisküs, bağ ve tendon yırtıkları, rotator cuff veya labrumun değerlendirilmesi
• Travma sonrası omuriliğin değerlendirilmesi
• Karpal tünel sendromu ya da tenisçi dirseği gibi tekrarlanan zorlanma, titreşim veya şiddetli darbe sonucu oluşan rahatsızlıklar
• Osteomiyelit gibi kemik ve kemik iliğinin iltihaplanması
• Eklem ve uzuvlardaki dokularda ağrı veya şişlik
• Dejeneratif eklem hastalıkları
• Bursit, tendinozis gibi yumuşak dokuların iltihaplanması
• Kemik ve kemik iliği tümörleri

Abdominal (Karın ve İç Organ) MR

Karın iç organlarının ayrıntılı, kesitsel görüntülerini oluşturmak için kullanılır.

• Siroz ve karaciğer yağlanmasının belirlenmesi
• Pankreas hastalıkları MR görüntülemesi
• Karaciğer ve pankreastaki tümörlerin görüntülenmesi
• Böbrek tümörlerinin tespiti
• Açıklanamayan şiddetli karın ağrısını veya beklenmedik kilo kaybını araştırılması amacıyla
• Karın içindeki kan akışını ve kan damarlarını değerlendirmek için
• Safra kanallarındaki taşları veya inflamatuar bağırsak hastalıklarını teşhisi
• Ameliyat öncesinde organları veya kan damarlarını değerlendirmek için abdominal MR çekilebilir.

MR (Emar) Nasıl Çekilir?

• Manyetik Rezonans (MR) çekiminden önce aksi söylenmediği sürece yiyip içebilir, sürekli kullandığınız ilaçlarınızı alabilirsiniz.
• MR cihazı manyetik alan yarattığı için çekim öncesinde üzerinizde bulunan takı, toka, gözlük, saat, işitme cihazı gibi metal aksesuarları çıkarmanız gerekir.
• MR cihazı, her iki ucu açık, uzun ve dar bir tüpe benzemektedir. MR cihazının ortasında kaydırılabilen hareketli bir masaya uzanacaksınız.
• Radyoloji teknisyeni başka bir odadan sizi izleyecek ve mikrofon aracılığıyla sizinle iletişim kurabilecek.
• Kapalı alan korkusu olanlar bu durumu doktoru ya da radyoloji uzmanıyla paylaşmalıdır. Bu gibi durumlarda sakinleştirici ilaçlar kullanılabilir.
• MR çekimi sırasında, mıknatısın iç kısmı tekrarlayan vurma, çarpma ve diğer sesler üretir. Çekim tamamen ağrısızdır. Sadece sesler rahatsız edebilir. Bunun için radyoloji uzmanından kulaklık isteyebilirsiniz.
• MR çekimi sırasında radyoloji uzmanı hareketsiz kalmanızı, kısa süreli nefesinizi tutmanızı isteyebilir.
• MR çekiminin ardından sosyal yaşantınıza hemen dönebilirsiniz.

İlaçlı (Kontrastlı) MR Nedir, Nasıl Çekilir?

• Tümör, damar hastalıkları ya da iltihaplı durumların daha net görüntülenebilmesi için bazı durumlarda ilaçlı MR çekilebilir.
• Bu durumda MR çekilmeden önce damar yolu açılması gerekir. MR çekiminden önce ya da çekim sırasında kontrast madde içeren ilaç damar yoluyla hastaya verilir.
• Kontrast madde ağızda hafif bir metalik tat bırakabilir. Ancak bu his çok kısa sürelidir.
• İşlemlerin diğer kısımları ilaçsız MR çekimleriyle aynı şekilde gerçekleştirilir.
• İlaçlı MR çekiminden sonra bol su içmeniz kontrast maddenin vücuttan daha hızlı atılmasına yardımcı olacaktır.

Emar (MR) Avantajları Nelerdir?

• Manyetik Rezonans (MR) görüntülemesinin en önemli avantajı radyasyon içermemesidir. Görüntülemeyi manyetik dalgalar sayesinde elde ettiği için çocuklar ve gebeler (ikinci/üçüncü trimester) dahil güvenle kullanılabilir.
• Tümörler, bağ yırtıkları veya fıtıklaşmış diskler gibi yumuşak dokularda yüksek çözünürlüklü görüntüler elde ettiği için normal dokularla anormal dokular arasındaki ayrımı daha net ortaya koyar.
• Erken evre kanser, nörolojik bozukluklar ve yumuşak doku yaralanmaları gibi anormallikleri tespit etmek için tercih edilen yöntemdir.

Emar (MR) kimler Uygulayamaz? Riskleri Nelerdir?

MR genellikle güvenli bir radyolojik görüntülemedir. Ancak güçlü manyetik alan yayması nedeniyle metal implant kullanan kişiler kullanamayabilir.

• Eski kalp pilleri kullananların MR çektirmesi riskli olabilir. Kalp pilleri MR’ın yaydığı manyetik alandan etkilenerek bozulabilir hatta hastada iç yaralanmalara neden olabilir.
• Koklear implant, insülin pompaları ve bazı anevrizma klipsleri olan kişilerin de MR çekimi yaptırması önerilmeyebilir. Bu konuda hasta mutlaka doktoru ile görüşmelidir.
• Bazı rahim içi kontraseptif cihaz türleri, özellikle bakır içerenler de aynı şekilde MR için riskli olabilir.
• MR her ne kadar radyasyon yaymasa da gebeliğin ilk 3 aylık döneminde çektirilmesi önerilmez.
• Şiddetli kapalı yer korkusu olan kişiler MR çekimlerinden olumsuz etkilenebilir. Ancak bu gibi durumlarda hastalarda sakinleştirici ilaçlar kullanılarak çekimler yapılabilmektedir.
• Aşırı obez hastalar için MR açıklığının uygun olması önemlidir.

EMAR (MR) HAKKINDA SIK SORULAN SORULAR

1.5 Tesla MR ile diğer cihazlar arasındaki fark nedir?

• Manyetik Rezonans (MR) cihazlarında tesla değeri cihazın sahip olduğu manyetik alan gücünü ifade eder.
• 1.5 Tesla MR yüksek manyetik sinyal ürettiği için dokuları çok daha net görüntüleyebilir.
• 1.5 Tesla MR’ın görüntüleri hızlı sürede toparlar. Bu da çekim süresinin daha kısa olmasını sağlar.
• Beyin, omurga, yumuşak doku ve damar görüntülemede elde ettiği net görüntüler nedeniyle 1.5 Tesla MR oldukça başarılıdır.
• Bu avantajlarının yanında 1.5 Tesla MR çekim tüneli daha düşük tesla değerli cihazlara oranla dardır. Kilolu kişiler için düşük Tesla değerli cihazlar daha uygun olabilir.
• 1.5 Tesla MR cihazının manyetik alan gücü yüksek olduğu için vücudunda platin, metal bulunan kişilerde görüntü bozulabilir. Düşük Tesla değerli cihazlarda bu bozulma daha az olur.

MR (Emar) radyasyon içerir mi, vücuda zararlı mıdır?

MR görüntüleme yöntemi olarak X ışınlarını değil manyetik alan ve radyo dalgalarını kullanır. Bu nedenle MR radyasyon içermez. Hem yetişkinler hem de çocuklar için oldukça güvenli bir görüntüleme yöntemidir. Gebeler için hamileliğin ilk 3 ayında tavsiye edilmemektedir. Ancak gebeliğin 2. ve 3. dönemlerinde güvenle kullanılabilir. Bu konuda hasta doktoruna danışmalıdır.

MR çekimi ne kadar sürer?

MR çekiminin süresi;

• Görüntülenecek vücut bölgesine
• Gereken görüntü sayısına
• Kontrast madde kullanılıp kullanılmamasına göre değişebilmektedir.

Basit MR çekimleri yalnızca 15-30 dakika sürerken, komplike görüntüleme bir saatten fazla sürebilir.

İlaçlı (Kontrastlı) MR neden çekilir ve yan etkisi var mıdır?

İlaçlı MR, elde edilecek görüntülerin netliğini ve detayını artırmak için uygulanır. Sağlıklı dokuların tümör, iltihap veya enfeksiyon gibi anormal dokulardan daha iyi ayırt edilmesine olanak sağlar. Genellikle gadolinyum olan kontrast madde hastaya damardan enjekte edilir. İlaçlı kısım görüntülerde daha parlak gözükür.

Kullanılan kontrast madde radyasyon içermez. En sık görülen yan etkisi çekim sonrası alerjik reaksiyonlardır. Kontrast maddenin vücuttan hızla atılması için bol su içilmesi önemlidir.

İlaçlı MR daha çok şu durumlarda kullanılabilir;

• Erken evre, küçük tümörlerin belirlenmesi için ilaçlı MR çekilebilir. Ayrıca tümörlerin iyi ya da kötü huylu olup olmadığı konusunda da ilaçlı MR fikir verebilir.
• Multipl Skleroz (MS) hastalığının takibinde yeni lezyon olup olmadığı ilaçlı MR ile belirlenebilir. MS ilerlemesinin takibinde ilaçlı MR önemlidir.
• Anevrizmaları, tıkanıklıkları veya trombozları tespit etmek için kan damarlarını görselleştirmek amacıyla MR çekiminde kontrast madde kullanılır.
• Beyin, omurga veya yumuşak dokulardaki apse veya enfeksiyon gibi iltihaplı alanları daha belirgin hale getirir.
• Tümörün kemoterapi veya radyoterapiye ne kadar iyi yanıt verdiğini kontrol etmeye yardımcı olur.