Kolonoskopi Nedir

Kolonoskopi Nedir? Hazırlık, Diyet, Polip Alımı ve Sonrası Bakım

Kolonoskopi yani alt sindirim sistemi endoskopisi, kalın bağırsak ve rektum hastalıklarının etkili bir şekilde tanı ve tedavi edilmesini ve önlenebilmesini sağlayan bir işlemdir. Kolonoskopi, günümüzde kolon muayenesi için altın standart yöntem olarak kabul edilmektedir. Daviva Sağlık Grubu’nda kolonoskopi işlemleri, alanında deneyimli uzman hekimler tarafından modern cihazlar kullanılarak gerçekleştirilmektedir.

Kolonoskopi Nedir?

Kolonoskopi, kolonoskop adı verilen bir alet kullanılarak kalın bağırsakların incelenmesi, rektum muayenesi ve ince bağırsağın son kısmının görüntülenmesi gibi işlemlere olanak sağlayan bir tanı ve tarama testidir. Ucunda kamera bulunan esnek bir alet olan endoskop kullanılarak yapılmaktadır.

Kolonoskopi, kalın bağırsak hastalıkları, kronik inflamatuar bağırsak hastalıkları, divertikül ve bağırsak polipleri ile bağırsak kanseri gibi rahatsızlıkları teşhis ve tedavi eden bir işlemdir.

Kolonoskopi, kolorektal kanser teşhisi ve kolonoskopi ile polip çıkarma işlemlerinde temel bir araç olmasının yanı sıra, bağırsak polipleri gibi bazı lezyonların tedavisini de mümkün kılar. Tespit edilen lezyonlar analiz için işlem sırasında kısmen veya tamamen çıkarılabilmektedir. Kolonoskopi hazırlığı, diyeti, polip alımı (polipektomi) ve sonrası bakım hakkında bilmeniz gerekenleri yazının devamında bulabilirsiniz.

Kolonoskopi Hangi Durumlarda, Neden Yapılır?

Kolonoskopi, kalın bağırsağın ve ince bağırsağın son kısmının incelenmesine olanak tanımaktadır. Kolonoskopiyle bağırsakların iç yapısı görüntülenebilir, polipler cerrahi olarak çıkarılabilir veya bağırsak iç yüzeyindeki küçük damarsal lezyonlar tedavi edilebilir. Bu nedenle bu muayene, tanısal kolonoskopi, tedavi edici kolonoskopi ve önleyici kolonoskopi amaçlarına hizmet eder.

Kolonoskopi birçok nedenle yaptırılabilir. Her şeyden önce, özellikle kolon kanserinin önlenmesi için önerilir. Ailesinde kolon kanseri veya polip öyküsü olan kişilerin 50 yaşından itibaren önleyici kolonoskopi yaptırmaları gerekir.

Kolonoskopi, hastanın bağırsak hareketleriyle ilişkili karın ağrısı çekmesi veya dışkıda kan bulunması durumunda kolonun incelenmesi için faydalıdır. Kolonoskopi, bu semptomların nedenini (inflamatuar bağırsak hastalığı, kolorektal kanser vb.) belirlemeye yardımcı olabilir. Çocuklarda da dışkıda kan, nedeni bilinmeyen ishal, bağırsak iltihabından kaynaklanabilecek karın ağrısı veya kronik bir bağırsak sorununu izlemek için kolonoskopi istenebilir.

Kolonoskopi şu durumlarda yapılabilir:

• Rektal kanama, dışkıda kan bulunması, tekrarlayan kabızlık, ishal ve nedeni bilinmeyen karın ağrısı gibi belirli sindirim sistemi semptomları mevcut olduğunda
• Ailede kolon kanseri hikayesi bulunduğunda veya Crohn hastalığı ya da ülseratif kolit takibinde
• Kolon kanseri taramalarında
• Poliplerin çıkarılması (polipektomi) veya küçük kan damarı lezyonlarının tedavisinde

Kolonoskopi Öncesi Hazırlık

Muayeneyi gerçekleştirmek için, normalde dışkıyla dolu olan kalın bağırsak duvarları görülebilecek şekilde iyice temizlenmelidir. Kolonoskopi hazırlığı, muayeneden birkaç gün önce uygulanacak özel bir diyetle başlar. Bu diyet, meyve ve sebze içermeyen düşük lifli bir diyet olarak planlanır.

Kolonoskopi Diyeti

Kolonoskopiden önceki 3-5 gün boyunca genellikle kısıtlamalar uygulanır. Bu süre zarfında meyve, sebze ve tam tahıllar gibi lif oranı yüksek yiyeceklerden uzak durulmalıdır. Ancak yumurta, et, balık, et suyu, meyve suları, püreler, bebek maması ve az miktarda rafine beyaz undan yapılmış makarna ve ekmek tüketilebilir.

Kalın bağırsağı boşaltmak için muayeneden bir gün önce lavman yapılmalıdır. Kolonoskopiden önceki gün veya akşamdan itibaren tamamen sıvı diyet uygulanması gerekmektedir. Sadece yağsız et suları, su, bitki çayları, posasız meyve suları veya çay (şeker veya bal ile birlikte) tüketilebilir. Müshil ilacının alınma yöntemi ve zamanlaması, işlemin sabah mı yoksa öğleden sonra mı yapılacağına bağlı olarak değişebilir.

İşlem günü ve ilaç kullanımı

İşlem günü aç olunması gerekmektedir. Muayeneden önceki gece yarısından itibaren yemek yenmemeli, içecek tüketilmemeli ve sigara içilmemelidir. Bağırsak hareketini yavaşlatan ilaçlar veya kan sulandırıcılar gibi bazı ilaçlar kolonoskopi ile uyumlu değildir. Hastanın kullandığı tüm ilaçları doktoruna bildirmesi gerekir ve gerekirse bazı ilaçlar muayeneden birkaç gün önce kesilecektir.

Kolonoskopi öncesi hazırlığın önemi

Kolonoskopi öncesinde doğru hazırlık, muayenenin sorunsuz geçmesi için çok önemlidir. Bağırsaklar yeterince temiz değilse bağırsak yüzeyi net görülemez ve bu da işlemin tekrarlanmasına neden olabilmektedir.

Kolonoskopi Diyeti Nasıl Olmalıdır?

Kolonoskopiden 3-5 gün önce, bağırsakta kalıntı bırakabilecek yiyecekleri ortadan kaldırarak düşük lifli bir diyete başlanmalıdır. Günde 2 litreye kadar bol su içilmesi önerilir.

Kolonoskopi hazırlık diyeti için tüketilmesi gereken, sindirim sistemi dostu ve kolay sindirilen besinler şunlardır:

• Beyaz pirinç
• Rafine beyaz undan yapılmış makarna
• Beyaz et (tavuk, hindi)
• Yağsız balık
• Yumurta
• Soyulmuş ve iyice pişmiş patatesler
• Sebzesiz ve yağsız berrak et suyu

Kolonoskopi diyetinde kaçınılması gereken yiyecekler şunlardır:

• Çiğ meyve ve sebzeler
• Baklagiller
• Tam tahıllar
• Kuruyemişler ve tohumlar
• Kabuklu veya lifli gıdalar
• Peynir ve tereyağı
• Kırmızı et gibi yağlı yiyecekler

Kolonoskopiden 1 Gün Önce Sıvı Diyeti

Kolonoskopiden 1 gün önce sıvı diyeti uygulanmalıdır. Yoğurt dahil katı besinler tüketilmemelidir. Bağırsak temizleyici ilaçların da belirlenen zamanlarda alınması önemlidir.

Sadece şu içecek ve besinler tüketilebilir:

• Su
• Çay veya bitki çayı (şekersiz veya az şekerli)
• Berrak yağsız et suyu
• Posasız meyve suları (ör. elma suyu veya beyaz üzüm suyu)

Diyetin ve ilaçların doğru uygulanması, bağırsak temizliğinin doğru yapılması ve kolonoskopi işleminin başarılı geçmesi için kritik öneme sahiptir.

Kolonoskopi Süresi Ne Kadardır?

Kolonoskopi, genellikle sedasyon (hafif uyutma) altında yapılan ve yaklaşık 30 dakika süren bir muayenedir. Kolonoskopi süresi, hastaya ve yapılacak işlemlere bağlı olarak değişebilmektedir. Poliplerin çıkarılması (polipektomi) gerekiyorsa, bu işlem de kolonoskopi sırasında yapılır ve bu da kolonoskopi süresini uzatabilir.

Kolonoskopi çoğu durumda günübirlik tedavi şeklinde yapılır. Hasta işlemden sonra birkaç saat gözlem altında tutulur ve her şey yolunda giderse eve gidebilir. Ancak işlem sonrasında hastanın araç kullanması veya çalışması önerilmez. Polipektomi (polip alınması) durumunda ise gözlem genellikle 24 saattir.

Kolonoskopinin Riskleri Var mı?

Kolonoskopi sonrasında hafif karın ağrıları veya gaz çıkarma gibi bazı yan etkiler görülebilir. Ancak bu belirtiler yalnızca birkaç saat sürer.

Kolonoskopinin tıbbi ve cerrahi acil durum teşkil eden en önemli komplikasyonu, bağırsak duvarının delinmesi riskidir. Ayrıca poliplerin çıkarılmasından sonra kanama riski de vardır. Sedasyon veya sakinleştiriciler, uyuşukluğa ek olarak bazen ağız kuruluğu ve bulanık görme gibi yan etkilere neden olabilir.

Kolonoskopi sonrasında aşağıdaki belirtiler görülürse doktorunuzla iletişime geçmeniz veya en yakın acil servise gitmeniz gerekmektedir:

• Belirgin rektal kanama
• Şiddetli karın ağrısı
• Nefes darlığı veya göğüs ağrısı
• Ateş veya titreme

Kolonoskopi Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler?

Kolonoskopi çoğu durumda günübirlik tedavi şeklinde yapılır. Kolonoskopi sonrası dikkat edilmesi gerekenler şunlardır;

Hasta işlemden sonra birkaç saat gözlem altında tutulur ve her şey yolunda giderse hasta eve gidebilir. Ancak sedasyon sonrası araç kullanmak veya çalışmak önerilmemektedir. Polipektomi durumunda ise gözlem süresi genellikle 24 saattir.

Kolonoskopi sonrasında hafif karın ağrıları ve gaz çıkarma gibi bazı yan etkiler görülebilir. Bu belirtiler genellikle 12 saat kadar sürebilir.

Kolonoskopiden önce verilen ilaçların sakinleştirici etkisi refleksleri yavaşlatabileceğinden, hastanın kliniğe refakatçi eşliğinde gelmesi ve eve kendi başına araçla dönmemesi gerekmektedir.

Sanal Kolonoskopi Nedir?

Sanal kolonoskopi, bağırsakların üç boyutlu görüntülerini üreten düşük dozlu bir bilgisayarlı tomografi (BT) taramasından oluşur. Güvenilir bir test olmasına rağmen, 5 milimetreden küçük polipleri veya düz lezyonları tespit edemez. Ayrıca, bu test türü bulunan polipleri hemen çıkaramaz ve yalnızca standart bir kolonoskopi ile biyopsi yapılabilir.

Video Kapsül Endoskopi Nedir?

Video kapsül endoskopi (VCE), kolonoskopi veya gastroskopiye alternatif bir yöntem değildir. İnce bağırsağın görüntülenmesini sağlar ve özellikle Crohn hastalığı, ince bağırsak tümörleri veya anemiye neden olabilecek vasküler anomaliler için teşhis amaçlı kullanılır. Testi gerçekleştirmek için hastadan, mikro kamera ile donatılmış tek kullanımlık video kapsülü yutması istenir; kapsül sindirim sisteminden geçerken toplanan görüntüleri iletir.

Kolonoskopi Sırasında Ağrı Hissedilir mi?

Kolonoskopi sedasyon altında yapılan bir işlemdir. Kolonoskopi sırasında anormallikler tespit edilirse analiz için biyopsi yapılabilir veya kötü huylu gelişmeyi önlemek için bağırsak polipleri (polipektomi) alınabilir. Bu işlemler tamamen ağrısızdır. Kolonoskopi sonrasında hafif veya orta şiddette karın ağrısı görülebilir.

Kolonoskopi ile Polip Alınır mı?

Kolonoskopi, kötü huylu gelişmeyi önlemek için bağırsak poliplerinin (polipektomi) alınmasına da olanak tanır. Bu nedenle kolonoskopi tanısal, tedavi edici ve önleyici amaçlı bir işlemdir.

Kolonoskopi Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Kolonoskopi Nasıl Yapılır?

Kolonoskopi işlemi, kolonoskop adı verilen yaklaşık 130-150 cm uzunluğunda, 12 mm çapında, ince ve esnek bir tüpün optik fiberler, minyatür kamera ve ışık kaynağı ile birleşmesiyle gerçekleştirilir. Tüm düzenek bir monitöre bağlıdır ve muayene sırasında doğrudan ve hassas bağırsak görüntülemesi sağlar.

Kolonoskopi, hastanın konforunu sağlamak için genellikle hafif sedasyon altında yapılır. Hasta işlem için sol tarafına yatar, doktor kolonoskopu anüsten rektum ve kolon boyunca ilerletir. İşlem sırasında bağırsak duvarlarını genişletmek ve görünürlüğü artırmak için bağırsaklar hava ile şişirilir, bu da iç yüzeyin net şekilde görülmesini sağlar.

Kolonoskopi sırasında anormallikler tespit edilirse biyopsi yapılabilir. Bu işlem tamamen ağrısızdır ve endoskop aracılığıyla yerleştirilen küçük forsepsler kullanılarak gerçekleştirilir. Biyopsilere ek olarak, kolonoskopi kötü huylu gelişmeyi önlemek için bağırsak poliplerinin (polipektomi) alınmasına da olanak tanır.

Kolonoskopi Ne İşe Yarar?

Kolonoskopi, kolorektal kanser de dahil olmak üzere kolorektal hastalıkların teşhis ve önlenmesi için hayati önem taşıyan bir endoskopik muayenedir. Kolonoskopi, kalın bağırsak ve rektum iç yüzeyinin görüntülenmesine; polip, iltihaplanma, ülser veya tümör gibi anormalliklerin tespit edilmesine ve gerekirse biyopsi veya polipektomi yapılmasına olanak tanır.

Kolonoskopi Kaç Dakika Sürer?

Kolonoskopi süresi hastanın özelliklerine ve yapılacak işlemlere bağlı olarak değişebilir. Kolonoskopi süresi genellikle 20-30 dakikadır.

Kolonoskopiyi Kimler Yaptırabilir?

Kolonoskopi, genellikle 45-50 yaş üstü kişiler için önerilir. Bu sayede kolon kanseri erken aşamada tespit edilebilir ve polipler belirtiler ortaya çıkmadan önce bulunup çıkarılabilir.