Ercp İşlemi ve Kullanım Alanları

ERCP İşlemi Nasıl Yapılır ve Hangi Hastalıklarda Uygulanır?

ERCP (endoskopik retrograd kolanjiyopankreatografi), safra yolları ve pankreas kanallarının hastalıklarının teşhis ve tedavisinde kullanılan ileri endoskopik bir işlemdir. Uzman bir ekip tarafından ve özel cihazlar kullanılarak ameliyathanede gerçekleştirilmelidir. 

ERCP işlemi safra kanallarını ve pankreas kanal sistemini görüntülemeyi mümkün kılar. Bu sayede, safra taşlarının ve darlıkların tespiti ve tedavisi sağlanabilir.

Daviva Sağlık Grubunda ERCP (endoskopik retrograd kolanjiyopankreatografi ) işlemleri deneyimli gastroenteroloji uzmanları tarafından ileri teknolojik cihazlarla yapılmaktadır.

ERCP işlemi nasıl yapılır? Safra yolu taşları, stent uygulaması ve pankreas kanalı tedavisi hakkında detaylı bilgi için tıklayın.

ERCP Nedir?

Endoskopik retrograd kolanjiyopankreatografi (ERCP), safra kesesinin, safra ve pankreas kanallarının patolojik durumları teşhis ve tedavi etmek için uygulanan girişimsel gastroenteroloji işlemidir.

Endoskopik Retrograd Kolanjiyopankreatografi, safra ve pankreas sıvısının bağırsaklara anormal akışının nedenlerini araştırmak ve bu tıkanıklığı gidermek için kullanılır. İşlem yemek borusu, mide ve onikiparmak bağırsağının endoskopisi ile başlar. Ardından, safra kanalı ve pankreas kanalının açıklıklarına kontrast madde enjekte edilir. Böylece kanal yapıları röntgenle görüntülenebilir.

ERCP sırasında safra yolu taşlarını çıkarmak için safra kanalı açıklığını genişletme veya safra kanalı veya pankreas kanalının daralmasını gidermek için stent yerleştirilmesi gibi tedaviler de yapılabilir. Stentler, kanalların duvarlarını açık tutarak sıvıların kolayca dışarı akmasını sağlayan küçük plastik tüplerdir.

Bu yöntem, kontrast madde verilmesi yoluyla doğrudan görüntülemeye olanak sağladığı için safra ve pankreas yollarını etkileyen hastalıkların incelenmesinde en doğru ve hassas yöntemlerden biridir. Elde edilen radyolojik görüntüler, diğer testlerle elde edilenlerden daha yüksek kalitede ve daha ayrıntılıdır.

ERCP Hangi Hastalıklarda Yapılır?

ERCP, safra kanalı darlıkları, safra yolu darlıkları, safra yolu taşları, pankreas kanalı tıkanıklıkları, sarılık, kronik pankreatit hastalıklarının tanı ve teşhisinde kullanılan girişimsel gastroenteroloji işlemidir.

Özellikle safra yolu taşlarının ameliyatsız çıkarılmasında en etkili yöntemlerden biridir. ERCP sırasında gastroenteroloji uzmanı, safra kanalının ince bağırsağa açıldığı yere yakın, Vater papillası (duodenal papilla) olarak adlandırılan bölgedeki safra yolu taşlarını safra kanallarından çıkarabilir.

Tümör şüphesi varsa, tanı amacıyla endoskopik olarak doku örnekleri (biyopsi) alınabilir. Pankreas kanseri gibi tümörlerin neden olduğu safra yolu tıkanıklığının tedavisinde kullanılır.

ERCP Nasıl Yapılır?

ERCP işlemi, genellikle aç karnına ve sedasyon (hafif anestezi) altında uygulanır. İşlem ortalama 30–60 dakika sürer. ERCP, gastroskopiye benzer şekilde endoskopik olarak gerçekleştirilir ve safra yolları ile pankreas kanallarının hem endoskopik görüntüleme hem de röntgen (X-ışını) yardımıyla değerlendirilmesini sağlar. Kullanılan özel endoskopun ucunda ışık kaynağı ve kamera (duodenoskop) bulunur. Elde edilen görüntüler monitöre yansıtılarak ayrıntılı değerlendirme yapılır.

Uzman gastroenteroloji hekimi, endoskopu ağızdan ilerleterek mide üzerinden onikiparmak bağırsağına ulaştırır. Safra kesesi ve pankreas kanalları bu bölgede bağırsağa açılır. Bu ortak çıkış noktası Vater papillası olarak adlandırılır ve ERCP sırasında işlemin merkez noktasıdır.

Endoskop bu bölgeye ulaştığında, cihazın içinden geçirilen ince bir kateter papilla aracılığıyla safra kanalına yerleştirilir. Gerekli durumlarda pankreas kanalına da giriş yapılabilir. Daha sonra safra ve pankreas kanallarına kontrast madde verilerek röntgen ( x ışını) görüntüleri alınır.

Bu görüntüleme sayesinde safra yolu taşları, safra kanalı darlıkları, pankreas kanalı tıkanıklıkları ve tümörler tespit edilebilir. ERCP’nin en önemli avantajı, hem tanı hem de tedavi imkânı sunmasıdır. Gerekli görüldüğünde aynı seansta safra yolu taşlarının çıkarılması, stent yerleştirilmesi veya kanal daralmalarının giderilmesi gibi tedavi edici işlemler uygulanabilir.

ERCP ile Hangi Tedaviler Yapılır?

ERCP işlemi sırasında aşağıdaki uygulamalar gerçekleştirilebilir:

• Papillo-sfinkterotomi (Safra ve pankreas kanallarının açılması): Duodenumdaki safra ve pankreas kanallarının açılması, Vater papillası ve Oddi sfinkterinin özel bir elektrokoter türüyle kesilmesiyle gerçekleştirilir. Bu işleme papillo-sfinkterotomi denir ve özellikle safra yolu tıkanıklığı tedavisinde uygulanır.
• Safra kanalı ve pankreas taşlarının çıkarılması: ERCP ile safra kanallarından veya pankreas kanalından taşlar özel endoskopik ekipmanlar yardımıyla çıkarılabilir. Bu yöntem, safra taşı tedavisinde cerrahiye alternatif minimal invaziv bir seçenektir.
• Nazobiliyer / pankreatik drenaj uygulaması: Burun yoluyla safra veya pankreas kanallarına küçük bir plastik tüp yerleştirilmesi, işlemden sonra 24–48 saat boyunca yeterli drenajın sağlanmasına olanak tanır. Bu uygulama özellikle safra yolu enfeksiyonu (kolanjit) riskinde tercih edilir.
• Kanal daralmalarının genişletilmesi (Endoskopik dilatasyon / plasti): Safra veya pankreas kanallarındaki daralmalar balon veya özel ekipmanlar yardımıyla genişletilebilir. Bu işlem safra kanalı daralması tedavisinde uygulanır.
• Stent (endoprotez) yerleştirilmesi: Safra veya pankreas yollarının dar bölümlerine küçük bir plastik tüpün (çıkarılabilir) veya metal bir ağ protezinin (çıkarılamaz) yerleştirilmesi işlemine endoprotez implantasyonu denir. ERCP ile safra yolu stenti takılması, kanallardaki tıkanıklığın giderilmesini sağlar.
• Ampullektomi (Ampulla tümörlerinin çıkarılması): Safra ve pankreas kanallarının duodenuma çıkış noktasındaki tümörler ERCP yöntemi ile endoskopik olarak çıkarılabilir.
• Pankreas kistlerinin drenajı: Pankreas kistleri, endoprotez yerleştirilmesiyle boşaltılabilir ve sıvı birikiminin kontrollü şekilde dışarı akışı sağlanabilir.

ERCP Öncesi Hazırlık Süreci

İşlemden 8 saat önce yeme ve içme bırakılmalıdır. Yiyecek artığı görüş alanını kısıtlayarak işlemin tanısal güvenilirliğini tehlikeye atar ve kusma durumunda yiyecek artığının solunum yoluna geçmesini kolaylaştırabilir.

Kan sulandırıcı gibi ilaçlar kullanılıyorsa işlem öncesinde doktora bildirilmelidir.

Gerekli olan kan testleri yapılmalıdır.

ERCP işlemi genellikle hafif sedayon altında yapılmaktadır. Derin sedasyon tercih edilirse, bir anestezi uzmanının bulunması gerekecektir: hasta anestezi değerlendirmesine tabi tutulacak ve anestezi uzmanı tarafından önerilen özel ve ayrı bir onam formunu imzalaması gerekecektir.

ERCP Sonrası İyileşme Süreci

ERCP sonrası hasta çoğunlukla aynı gün veya ertesi gün taburcu edilir. Hastanın yanında bir refakatçisinin olması önerilmektedir.

İşlem sonrası boğazdaki uyuşukluk geçene ve düzgünce yutkunabilene kadar yemek veya içecek tüketilmemelidir.

24 saat boyunca araç kullanmamalı ve işe gidilmemelidir.

Gaz, şişkinlik ve mide bulantısı hissedilebilir

Boğazda hafif bir ağrı, ağız kuruluğu, ses kısıklığı veya tahriş olabilir.

Safra yolu taşları alındıysa veya stent yerleştirildiyse, bir gece hastanede kalınması gerekebilir.

ERCP'yi takip eden günlerde, hastanın dışkısının rengini izlemesi faydalıdır; kanama durumunda dışkı koyu renkli ve kötü kokulu olabilir.

ERCP sonrası beslenme;

Muayeneden sonra 6 ile 8 saat boyunca tüketmemeniz gerekmektedir. Beslenme sıvı ağırlıklı gıdalarla başlamalıdır. Daha sonra hafif bir beslenme planına geçilir. Yağlı, baharatlı ve ağır gıdalardan uzak durulmalıdır.

ERCP Riskleri ve Olası Komplikasyonlar

ERCP aşağıdaki yan etkilere neden olabilir:

• ERCP sonrası pankreatit (pankreas iltihabı) en sık görülen komplikasyondur.
• Kanama (hemoraji)
• Enfeksiyon
• Nadir durumlarda yemek borusu, mide, onikiparmak bağırsağı, safra kanalı veya pankreas kanalının delinmesi

ERCP işleminin konforlu ve güvenli bir şekilde yapılabilmesi için bu konuda uzman doktorlar tarafından tam donanımlı merkezlerde yapılması önemlidir.

ERCP ile MRCP Arasındaki Fark Nedir?

Manyetik rezonans kolanjiyopankreatografi (MRCP), pankreas ve safra kanallarını incelemek için kullanılan, cerrahi olmayan ve röntgen gerektirmeyen bir tanı yöntemidir; ultrason veya manyetik rezonans yöntemleri kullanılır.

Endoskopik Retrograd Kolanjiyopankreatografi (ERCP) röntgen (X-ışınlarını) kullanarak safra kanallarını ve pankreas kanalını etkileyen hastalıklarının tanı ve tedavisinde kullanılan ileri endoskopik işlemdir.

ERCP Hakkında Sık Sorulan Sorular

ERCP Sonrası Pankreatit Riski Nedir?

ERCP sonrası pankreatit, işlemin en bilinen komplikasyonudur. İşlem sonrası pankreasın geçici olarak iltihaplanmasıdır. Genellikle hafif seyreder ve destek tedavi ile düzelir.

ERCP Kaç Dakika Sürer?

ERCP genellikle 30 ila 60 dakika sürer, ardından 1 ila 2 saat iyileşme odasında kalırsınız. ERCP genellikle hastanenin Gastroentereloji Bölümünde günübirlik tedavi prosedürü olarak yapılır.

ERCP Ağrılı Bir İşlem midir?

Sedasyon altında gerçekleşen ileri endoskopik bir işlemdir. İşlem sonrasın boğazda tahriş ve hafif karın ağrısı görülebilir.

ERCP Ameliyat mı?

Hayır ameliyat değildir. ERCP (Endoskopik Retrograd Kolanjiyopankreatografi), safra yolları ve pankreas kanalı hastalıklarının tanı ve tedavisinde kullanılan ileri endoskopik bir yöntemdir.

ERCP Tehlikeli mi?

ERCP cerrahi olmayan güvenli bir girişimsel gastroenteroloji işlemidir. Her tıbbi işlemde olduğu gibi risk içermektedir.

ERCP Sonrası Kaç Gün Hastanede Kalınır?

İşlem sonrasında genellikle hasta aynı gün taburcu edilir. Komplikasyon gelişirse hastanede kalış süresi uzayabilir.

Safra yolu taşı, pankreas kanalı tıkanıklığı veya sarılık şikayetleriniz varsa uzman gastroenteroloji ekibimizle iletişime geçerek randevu oluşturabilirsiniz.