Bilgisayarlı Tomografi (BT)

Bilgisayarlı Tomografi (BT)/ Multislice CT

Bilgisayarlı Tomografi (BT), vücudun ayrıntılı görüntülerini elde edebilmek için X ışınları ve bilgisayar teknolojisinin birlikte kullanıldığı bir görüntüleme yöntemidir. Bilgisayarlı Tomografi ile kemik, kas ve organlar hakkında kesitsel görüntüler elde edilebilir.

Daviva Sağlık Grubu Radyoloji Bölümü’nde kullanılan Multislice CT yani Bilgisayarlı Tomografi (BT), tanısal görüntüleme alanında detaylı ve hızlı bir çekim imkânı sağlamaktadır.

Bilgisayarlı Tomografi (BT) Nedir?

Bilgisayarlı Tomografi genellikle BT taraması olarak da adlandırılır. Bilgisayarlı Tomografi (BT), vücudun iç kısımlarını görüntülemek için X ışınlarını kullanır. Görüntüleme için X ışınlarını kullanan röntgen cihazından farklı olarak halka şeklinde bir yapının dairesel açıklığı etrafında dönen motorlu bir röntgen kaynağı kullanır. Bu sayede düz, 2 boyutlu bir görüntü yerine vücudun çok sayıda görüntüsünü seri olarak elde eder.

Bilgisayarlı Tomografi (BT) Hangi Hastalıklarda Kullanılır?

Bilgisayarlı Tomografi (BT) birçok rahatsızlığın teşhisinde kullanılabilir. Bilgisayarlı Tomografinin en sık kullanıldığı alanlar şu şekilde sıralanabilir;

Kırıklar, artrit ve kemik enfeksiyonları gibi kas-iskelet sistemi sorunları
Kaza veya travma sonrası meydana gelen iç yaralanmaların teşhisi
Karaciğer, pankreas, akciğer ve yumurtalıklar da dahil olmak üzere vücudun birçok bölgesinde görülen kanserlerin teşhisi
Koroner arter hastalığı, anevrizmalar ve kan pıhtıları gibi kardiyovasküler hastalıklar.
Beyin tümörleri, travmatik beyin yaralanmaları ve kafa içi kanama gibi nörolojik bozukluklar
Apandisit, böbrek taşı, divertikülit ve bağırsak rahatsızlıkları dahil olmak üzere karın ve pelvik bölge rahatsızlıklarında Bilgisayarlı Tomografi (BT) kullanılabilir.

Bilgisayarlı Tomografi sadece hastalıkların teşhisi için kullanılmayabilir. Bunların dışında;

Metal implantları olup Manyetik Rezonans (MR) kullanamayan hastalar için alternatif olabilir.
Tümör cerrahileri öncesinde ameliyat hazırlığı amacıyla Bilgisayarlı Tomografi (BT) kullanılabilir.
Kanser gibi kronik rahatsızlıkların takibi için de Bilgisayarlı Tomografi kullanılmaktadır.
Cerrahi, biyopsi ve radyoterapi gibi işlemlere rehberlik etmek için de bazı durumlarda Bilgisayarlı Tomografi (BT) kullanılabilir.

Bilgisayarlı Tomografi (BT) Nasıl Çekilir?

Bilgisayarlı Tomografi (BT) çekimine rahat kıyafetler giyerek gidin.
Çekim kalitesini düşürebilecek metal takılarınızı çıkarın.
Bilgisayarlı Tomografi (BT) çekiminde hasta bir masada yatar. Görüntüleme yapılacak bölgeye göre hastanın masaya yüzüstü ya da sırt üstü yatması istenebilir.
Hastanın yattığı masa dairesel şekilli Bilgisayarlı Tomografi (BT) cihazının içine girer.
Çekimi gerçekleştiren radyoloji teknisyeni tarayıcıyı başka bir odadan kontrol edecektir. Bilgisayarlı Tomografi (BT) çekimi sırasında sizi duyabilecek ve sizinle konuşabilecektir.
Masa Bilgisayarlı Tomografi (BT) cihazının içine girdiği zaman sizden hareketsiz kalmanız istenecektir. Çekim sırasında hastanın hareketli olması çekim kalitesini düşürebilir.
Bilgisayarlı Tomografi (BT) çekimi sırasında sizden zaman zaman nefesinizi tutmanız istenebilir.
Bilgisayarlı Tomografi (BT), MR ile kıyaslandığında nispeten daha sessiz çalışmakla birlikte zaman zaman çekim sırasında sesler duyabilirsiniz.
Bilgisayarlı Tomografi (BT) çekimi bittiği zaman masa tarayıcıdan dışarı doğru hareket eder.

İlaçlı Bilgisayarlı Tomografi (BT) Çekimi

Bilgisayarlı Tomografi (BT) çekimleri bazen özel bir kontrast madde verilerek de gerçekleştirilebilir. Bunun amacı ayırt edilmesi zor olan dokuları belirginleştirmektir. Kontrast madde kullanılmadığında vücuttaki yumuşak dokuların çoğu tomografi çekiminde benzer renkte görünür. Kontrast madde kullanıldığında daha fazla kana sahip dokular daha parlak veya daha belirgin görünür. Kontrast madde genellikle iyot içerir.

İlaçlı tomografi çekimine aç gelmeniz istenebilir. Her ne kadar açlık tomografi çekilecek bölgeye göre değişebilecek olsa da karın veya pelvis bölgesinin tomografi çekimlerinde açlık önemlidir.
Doktorunuz tarafından aksi söylenmemişse ilaçlarınızı almaya devam edebilirsiniz.
İlaçlı tomografide kullanılacak kontrast maddeye karşı alerjinizin olup olmadığı belirlenecektir. Aynı şekilde kontrast madde böbreklerden süzüleceği için böbrek fonksiyonlarınız da kontrol edilmelidir.
Gebeyseniz ya da gebelik şüpheniz varsa bu durumu doktorunuzla paylaşın.
Kontrast madde tomografi çekiminden önce farklı şekillerde verilebilir. Ağız yoluyla ya da damardan verilebileceği gibi kolon ve rektum tomografi çekimlerinde rektal yoldan da uygulanabilir.
Kontrast madde verildikten sonra ağzınızda metalik bir his oluşabilir. Yine kontrast maddeye bağlı vücudunuzda sıcaklık oluşabilir.

BILGISAYARLI TOMOGRAFI (BT) HAKKINDA SIK SORULAN SORULAR

Bilgisayarlı Tomografinin 128 Kesitli olması ne anlama geliyor?

Tomografi, röntgen gibi 2 boyutlu bir görüntü göstermek yerine, çekim sırasında vücudun çok sayıda görüntüsünü yakalar. Bunu yaparken farklı açılardan çekilen röntgen görüntülerini birleştirir. Bu şekilde kemik, damar ve yumuşak dokuların kesit görüntülerini oluşturur. Bilgisayarlı Tomografi bu kesitleri alırken cihazın içindeki dedektörleri kullanır. Bilgisayarlı Tomografi (BT) 128 kesit ifadesi çekim sırasında 128 dedektörün kesit aldığını belirtir. Bu, çekim hızını artırır ve radyasyon dozunu azaltır.

Bilgisayarlı Tomografi 128 Kesitli avantajları nelerdir?

128 kesitli Bilgisayarlı Tomografi, daha az kesitli geleneksel tomografi tarayıcılarının aksine, daha kısa sürede daha fazla görüntü elde etmeye olanak sağlar.

Bu özelliğinin getirdiği avantajlar bulunmaktadır.

128 kesitli Bilgisayarlı Tomografi (BT) görüntüleri saniyenin çok küçük bir bölümünde elde eder. Bu sayede hastaların hareketsiz kalma süresini azaltır ve hareket kaynaklı bozulmaların önüne geçer, bu riski en aza indirir.
128 kesitli tomografi küçük yapıların ve anormalliklerin daha iyi görüntülenmesini sağlayan yüksek çözünürlüklü görüntüler sunar.
Gelişmiş teknolojisi sayesinde radyasyon maruziyetini en aza indirmeye yardımcı olur. Özellikle birden fazla Bilgisayarlı Tomografi görüntülemesi yaptırmak zorunda olan hastalar için daha güvenli bir seçenektir.
Kan akışı ve organ fonksiyonu gibi dinamik süreçlerin değerlendirilmesine olanak tanır.

Bilgisayarlı Tomografi nasıl çalışır?

Bilgisayarlı Tomografi (BT) birlikte çalışan birkaç gelişmiş teknolojiyi içerir.

Tomografi cihazı hastanın etrafında dönerken radyasyon ışınları yayan dönen bir X-ışını tüpü içerir.
X-ışını tüpünün karşısında, bir dizi dedektör vücuttan geçen X-ışınlarını yakalar. 128 kesitli yapılandırma, birden fazla dedektör sırası olduğu anlamına gelir ve bu da eş zamanlı görüntü yakalamaya olanak tanır.
Yakalanan veriler, gelişmiş algoritmaların görüntüleri kesitsel dilimler halinde yeniden yapılandırdığı bir bilgisayara gönderilir. Bu kesitler tek tek görüntülenebilir veya 3 boyutlu bir gösterim oluşturmak için birleştirilebilir.
Tomografi tarafından oluşturulan son görüntüler, bu konuda özel eğitimli radyologlar tarafından analiz edilir ve ilgili doktora ayrıntılı raporlar sunulur.

Bilgisayarlı Tomografinin avantajları nelerdir?

Bilgisayarlı Tomografinin (BT) avantajları şu şekilde sıralanabilir:

Ayrıntılı görüntüleme: Tomografi görüntüleme yöntemi kemiklerin, dokuların ve organların ayrıntılı bir görüntüsünü sağlayarak doğru teşhis konulmasına olanak tanır.
Cerrahi gerektirmez: Tomografi çekimleri genellikle dakikalar içinde ve herhangi bir cerrahi kesi olmadan gerçekleştirilir. Yani invaziv olmayan bir işlemdir.
Farklı rahatsızlıkları teşhis edebilmesi: Enfeksiyon, tümör, kırıklar ve kan pıhtıları gibi birçok farklı rahatsızlığın teşhisinde kullanılabilir.
Tedavi planlarına rehberlik eder: Bilgisayarlı Tomografi çekimleri aynı zamanda biyopsilerin ve radyasyon tedavisinin planlanmasında da büyük ölçüde yardımcı olur.
Hastalığın ilerleyişini takip etme: Tomografi görüntüleme yöntemi sayesinde kanser gibi bazı hastalıkların ilerleyişi etkili bir şekilde takip edilebilir.

Bilgisayarlı Tomografinin Zararları Nelerdir? (Bilgisayarlı Tomografi Riskleri)

Bilgisayarlı Tomografi genel olarak güvenli bir görüntüleme yöntemidir. Bununla birlikte en merak edilen konuların başında tomografi çekimi sırasında maruz kalınacak radyasyonun yaratabileceği sorunlar hakkındadır. Bilgisayarlı Tomografi doktor gerekli gördüğünde başvurulan ve bu konuda donanımlı merkezlerde kullanılması gereken bir görüntüleme yöntemidir.

İlaçlı tomografinin riskleri nelerdir? İlaçlı tomografi yan etkileri nelerdir?

Birçok tomografi çekiminde görüntü kalitesini artırmak için kontrast madde kullanılır. İlaçlı tomografi olarak da bilinen bu yöntemin olası yan etkileri bulunmaktadır.

Alerjik reaksiyonlar: Hafif kaşıntıdan şiddetli anafilaktik şoka kadar değişen alerjik reaksiyonlara neden olabilir. Hastaların tarama öncesinde bilinen alerjilerini sağlık uzmanlarına bildirmeleri önemlidir.
Böbrek Hasarı: Kontrast maddeler, özellikle önceden böbrek problemi olan kişilerde böbrek fonksiyonlarını da etkileyebilir. Bu durum Kontrast Maddeye Bağlı Nefropati olarak bilinir. Böbrek yetmezliği olan hastalar, ilaçlı tomografi çektirmeden önce riskleri sağlık uzmanlarıyla görüşmelidir.

Çok nadir olarak;

Nefes darlığı
Boğazda veya vücudun farklı bölgelerinde şişlik yaşanabilir.

İlaçlı Tomografi bu konuda donanımlı merkezlerde yaptırılması gereken bir görüntüleme yöntemidir.

Kimler BT taraması için uygun değildir?

Bilgisayarlı Tomografi (BT) görüntüleme yöntemi için uygun olmayan bazı kişiler şunlardır:

Hamile kadınlar: Hamile kadınlar, özellikle gebeliğin ilk üç aylık döneminde olanlar, bebeğin radyasyona maruz kalma riski nedeniyle Bilgisayarlı Tomografi (BT) çekimlerinden kaçınmalıdır.
Alerjisi olan kişiler: İyotlu kontrast maddelere alerjisi olan kişilere tomografi çekimleri yerine MR bazı durumlarda çekilebilir.
Böbrek sorunları olanlar: Böbrek rahatsızlığı olan kişilerin tomografi çekiminden önce doktoruna bilgi vermesi önemlidir. Çünkü ilaçla tomografide kullanılan kontrast maddeler özellikle altta yatan böbrek sorunları olan veya susuz kalmış kişilerde böbrek yetmezliğine neden olabilir.
Çocuklar: Genellikle doktorlar, radyasyona maruz kalma riski nedeniyle çocuklara tomografi çekimlerini önermezler
Kapalı yer korkusu olanlar: Kapalı alan korkusu olan kişiler, taramadan önce radyoloji teknisyenlerine veya doktorlarına bilgi vermelidir. Tarama öncesinde onları sakinleştirmek için düşük dozlu sakinleştiriciler kullanılabilir.

Bilgisayarlı Tomografi ne kadar sürer?

Bilgisayarlı Tomografi (BT) çekimlerinin süresi görüntülenecek bölgeye ve rahatsızlığa göre değişebilmektedir. Genel olarak Bilgisayarlı Tomografi çekim süresi 15 dakika- 1 saat sürmektedir. Bu süreye tomografi öncesi hazırlık süreci de dahildir.

Bilgisayarlı Tomografi sonrası hastanede kalmama gerek var mı?

Bilgisayarlı Tomografi (BT) çekimleri noninvaziv yani cerrahi işlem gerektirmeyen bir görüntüleme yöntemidir. Bu nedenle Bilgisayarlı Tomografi çekiminden sonra normal yaşantınıza dönebilirsiniz. Ancak ilaçlı tomografi çektiren kişilerin alerjik reaksiyon kontrolü için çekimden sonra bir süre hastanede kalmaları faydalıdır.

Bilgisayarlı Tomografi yerine başka hangi görüntüleme yöntemlerini tercih edebilirim?

Bilgisayarlı Tomografi dışında hastalıkların tanı ve tedavisi için çeşitli görüntüleme yöntemleri kullanılmaktadır. Ancak hangi yöntemin uygulanacağı konusunda doktor yönlendirmesine uyulması önemlidir. Diğer yöntemler şunlardır:

Manyetik Rezonans Görüntüleme (MR): Manyetik Rezonans (MR), radyasyon yerine manyetik alanlar ve radyo dalgaları kullanır. MR, yumuşak doku görüntülemesi için mükemmel olsa da, tüm durumlar için uygun olmayabilir.
Ultrason: Bu görüntüleme tekniği, yumuşak dokuların görüntülerini oluşturmak için ses dalgalarını kullanır. Genellikle gebe ve çocuklarda sıklıkla kullanılır. Ultrason radyasyon riski taşımaz, ancak bazı teşhisler için gereken ayrıntıyı sağlamayabilir.
Röntgen: Düşük radyasyon dozları içerir ve belirli durumlar için yeterli olabilir. Bununla birlikte, daha az ayrıntılı görüntü sağlayabilir.

Bilgisayarlı Tomografi aç mı tok mu çekilir?

Özellikle ilaçlı tomografi çekimlerinden önce 4 saatlik bir açlık istenebilir. Özellikle sindirim sisteminin görüntülendiği çekimlerde açlık önemlidir. Ancak birçok rutin tomografi çekimi tok karna da yapılabilir.

Bilgisayarlı Tomografi ağrılı bir işlem midir? Tomografi acı verir mi?

Tomografi ağrılı ya da acılı bir görüntüleme yöntemi değildir. Bilgisayarlı Tomografi (BT) çekimi sırasında hareketsiz kalınması gereklidir. İlaçlı tomografi çekimlerinden sonra hastada alerjik reaksiyonlar ya da farklı yan etkiler görülebilir. Bu tür işlemlerin deneyimli uzmanlar tarafından donanımlı merkezlerde yapılması çok önemlidir.

Bilgisayarlı Tomografi ve Manyetik Rezonans (MR) arasındaki fark nedir?

Bilgisayarlı Tomografi (BT) ile Manyetik Rezonans (MR) arasındaki en büyük fark tomografinin görüntüleme yaparken X ışınlarını, MR’ın ise radyo dalgalarını kullanmasıdır.
MR görüntüleme yöntemi tomografiye göre biraz daha uzun sürer.
Manyetik Rezonans (MR) görüntüleme yöntemi dokuların görüntülemesini ayrıntılı bir şekilde gerçekleştirir. Bilgisayarlı Tomografi (BT) ise kemiklerin yapısını daha ayrıntılı olarak ortaya koyar.

Hamileler Tomografi çektirebilir mi?

Gebelikte en merak edilen konuların başında tomografi çekilip çekilemeyeceği sorusu vardır. Anne karnındaki bebeğin radyasyona maruz kalma riski nedeniyle anne adayları bu konuda haklı olarak endişe etmektedir. Anne karnındaki bebek yetişkinlere veya çocuklara göre radyasyonun olumsuz etkilerine karşı daha hassas kabul edilir.

Bununla birlikte gebelikte baş ya da göğüs bölgesinde tomografi çekilmesinin anne karnındaki bebeğe zararı olduğunu gösteren bilimsel bir veri bulunmamaktadır. Ancak karın veya pelvis bölgesinin Bilgisayarlı Tomografi ile görüntülenmesi riski artırabilir. Bu bölgelerin görüntülenmesinde MR ya da ultrason yönteminin tercih edilmesi gerekebilir.

Bilgisayarlı Tomografi çekilen kişi radyasyon yayar mı?

Tomografi çekimi sırasında X ışınları kullanılır. Bu sayede vücudun iç yapıları görüntülenir. Ancak Bilgisayarlı Tomografi (BT) çektiren bir kişi radyoaktif hale gelmez. Yani çevresine radyasyon yaymaz.

Çocuklar tomografi çekilebilir mi?

Bilgisayarlı Tomografi (BT) taraması, çocuklar da dahil olmak üzere her yaştan insanda kullanılan bir görüntüleme tekniğidir.

Bununla birlikte çocukların muhtemel ömür süreleri yetişkinlere göre daha uzun olacağı öngörülür. Bu nedenle daha az radyasyona maruz kalmaları tavsiye edilir.

Ancak acil durumlarda ve çok gerekli görüldüğünde tomografi cihazı teşhis için mümkün olan en düşük dozu verecek şekilde programlanabilir.

128 kesitli tomografi gibi ileri teknoloji bilgisayarlı tomografi cihazları sayesinde çok daha hızlı ve çok daha az radyasyona maruz kalarak tomografi çekiminin yapılması mümkündür.

Çocuklara nasıl tomografi çekilir?

Çocukların veya bebeklerin Bilgisayarlı Tomografi (BT) çekilmesi sırasında hareketsiz kalması zor olabilir. Her ne kadar çocuklarda ve bebeklerde tomografi çekimi çok hızlı gerçekleştirilse de hareketsiz kalabilmeleri için sakinleştirici verilebilir.

Tomografi sonuçları ne zaman çıkar?

Bilgisayarlı Tomografi (BT) sonuçları çekilecek bölgeye göre birkaç saat içinde hazır olabilir. Ancak uzman radyoloğun bu görüntüleri inceleyip raporlaması birkaç günü bulabilir.