Psikoloji

Psikoloji (Klinik Psikoloji)

Psikoloji, insanların nasıl düşündüğünü, hissettiğini ve davrandığını anlamayı, açıklamayı ve etkilemeyi amaçlayan, zihin ve davranışın bilimsel çalışmasıdır. Kaygı, panik atak, ilişki problemleri, sınav kaygısı, depresyon gibi birçok ruhsal zorluk durumunda bilimsel yöntemler kullanılarak bireylerin duygu ve motivasyon süreçlerine destek vermeyi hedefler.

Daviva Sağlık Grubu, modern terapi ekolleri kullanarak bu süreçlerde danışanlarına hizmet vermektedir.

Psikoloji Nedir?

Psikoloji, zihin, davranış ve insan deneyiminin incelenmesidir.

Bu tanım çok geniş bir yelpazeyi kapsar. Geçici düşünceler, alınan kararlar, kişilik ve sosyal ilişkiler de dahil olmak üzere zihinsel süreçleri içerir. Beyin kimyası ve genetik yatkınlıklar gibi biyolojik etkilerin yanı sıra kişinin nasıl düşündüğü, davrandığı ve hissettiğini, sosyal baskıları ve çevresel faktörleri de araştırır.

Psikoloji Bölümü Hangi Durumlara / Hastalıklara Bakar?

Duygudurum ve Kaygı Bozuklukları

• Depresyon: Sürekli üzüntü, olaylara karşı ilgisizlik ve günlük yaşamı etkileyen düşük enerji ile karakterize edilen yaygın ve ciddi bir tıbbi hastalıktır. Kişinin kendisini kötü hissetmesinden çok daha fazlasıdır. Çoğu insan zaman zaman kendini kötü hisseder ancak depresyonda olduğunuzda bu duygu birkaç günle sınırlı kalmayıp haftalarca veya aylarca sürebilir. Kişinin nasıl hissettiğini, düşündüğünü ve günlük aktiviteleri nasıl ele aldığını etkiler ve iyileşme için tedavi gerektirir.
• Kronik yorgunluk: Dinlenmeyle geçmeyen, günlük aktiviteyi etkileyen aşırı bitkinlikle karakterize ciddi ve uzun süreli bir rahatsızlıktır. Yorgunluğun dışında; hafıza sorunları, ayağa kalktığında baş dönmesi kas ve eklem ağrıları da kronik yorgunluk belirtileri arasındadır.
• Kaygı bozukluğu (Anksiyete): Kaygı, vücudun strese karşı doğal tepkisidir. Normal, geçici kaygı insanların tetikte kalmasına yardımcı olur. Kaygı bozuklukları ise günlük yaşamı etkileyen aşırı, kalıcı ve kontrol edilemeyen endişeyi içerir. Genellikle hızlı kalp atışı, terleme ve yorgunluk gibi fiziksel belirtilerle birlikte görülür.
• Panik Atak: Gerçek bir tehlike olmasa bile, kalp çarpıntısı, nefes darlığı, baş dönmesi veya titreme gibi şiddetli fiziksel reaksiyonları tetikleyen, ani ve yoğun bir korku veya rahatsızlık nöbetidir. Genellikle 5- 20 dakika içinde en yüksek seviyesine ulaşır. Aşırı kaygıya ve bazen de ölüm korkusuna neden olur. Panik atakları kendi başınıza yönetmek zordur ve tedavi edilmezse daha da kötüleşebilir.
• Sosyal Fobi ve Spesifik Korkular: Sosyal fobi (sosyal kaygı bozukluğu) ve spesifik fobiler, durumlara veya nesnelere karşı mantıksız, yoğun korkuyu içeren ve önemli derecede sıkıntı ve işlev bozukluğuna neden olan kaygı bozukluğu türleridir. Sosyal fobi, sosyal durumlarda yargılanma korkusuna odaklanırken, spesifik fobiler böcek korkusu, yükseklik korkusu gibi belirli tetikleyicilere odaklanır.
• Obsesif Kompülsif Bozukluk: Kişinin yapmaya mecbur hissettiği kontrol edilemeyen, tekrarlayan düşünceler ve tekrarlayan davranışlar ile karakterize kronik bir ruh sağlığı durumudur. Obsesyonlar, aşırı kaygıya neden olan istenmeyen, rahatsız edici düşünceler, dürtüler veya zihinsel imgelerdir. Mikrop korkusu, zarar görme korkusu veya simetri ihtiyacı en bilinenleridir. Kompulsiyonlar ise obsesyonların neden olduğu kaygıyı azaltmak için tasarlanmış tekrarlayan davranışlar veya zihinsel eylemlerdir. Aşırı temizlik, kilitleri kontrol etme gibi davranışlar sık karşılaşılır. Kompulsiyonların sağladığı rahatlama yalnızca geçicidir. Düşüncenin geri dönmesine, daha fazla kaygıya ve daha fazla kompulsif eyleme neden olan kısır bir döngüye yol açar.

Travma ve Uyum Süreçleri

• Travma Sonrası Stres Bozukluğu: Doğal afetler, ciddi kazalar gibi travmatik bir olay yaşamış veya bunlara tanık olmuş kişilerde ortaya çıkabilen durumdur. Sıkıntılı rüyalar veya travmatik olayların tekrar tekrar yaşanması gibi rahatsız edici durumlar, travmatik olayı hatırlatan durumlardan kaçınmak, skiden keyif aldıkları aktivitelere karşı ilgisizlik ve öfke patlamaları travma sonrası stres bozukluğu belirtileri olabilir. Travmatik bir olaydan sonra üzücü ve kafa karıştırıcı düşünceler yaşamak normaldir. Ancak çoğu insan birkaç hafta içinde kendiliğinden iyileşir. Travmatik olaydan yaklaşık 4 hafta sonra bu belirtiler devam ediyorsa bir uzmandan destek alınmalıdır.
• Uyum Bozuklukları: İş sorunları, hastalık veya birçok yaşam değişikliği strese neden olabilir. Çoğu zaman insanlar bu tür değişikliklere birkaç ay içinde alışırlar. Ancak uyum bozukluğu olan kişiler olaya orantısız ve günlük işlevselliği bozan geçici, duygusal veya davranışsal tepkiler verebilir. Uyum bozukluğunun belirtileri genellikle stres azaldığında düzelir. Ancak bazen stresli olay hayatınızın bir parçası olmaya devam eder. Günlük hayatınızı sürdürmekte güçlük çektiğinizi hissediyorsanız bir psikolog zorlukları aşmanıza yardımcı olabilir.
• Dürtü Kontrol Bozuklukları: Kişinin kendisine veya başkalarına zarar verebilecek isteklere karşı koyamamasıyla karakterize edilen bir durumdur. Fiziksel şiddet, hırsızlık veya mala zarar verme gibi durumları içerebildikleri için, bu bozukluklar hem bozukluğa sahip kişi hem de çevresindekiler üzerinde zararlı etkilere yol açabilir. Çalma isteği olarak bilinen Kleptomani, yangın çıkarma dürtüsü olarak bilinen Piromani veya saç ve kıl koparma dürtüsü olarak bilinen Trikotilomani en sık görülen dürtü kontrol bozukluklarıdır.

İlişki ve Yaşam Odaklı Destek

• Evlilik ve İlişki Problemleri: Evlilik ve ilişki sorunları genellikle zayıf iletişim, mali stres, yakınlık eksikliği ve çözülmemiş çatışmalardan kaynaklanır. Çift terapisi gibi psikolojik destek her zaman zorunlu olmasa da evlilik ve ilişki sorunları için oldukça etkilidir. Sadakatsizlik, zayıf iletişim, sürekli çatışma veya büyük yaşam değişiklikleriyle karşı karşıya kalındığında önerilir.
• Cinsel Terapi: Cinsel işlev bozukluklarını, yakınlık sorunlarını ve ilişkiyle ilgili endişeleri çözmek için uygulanan özel bir psikoterapi biçimidir. Konuşma terapisi veya Bilişsel Davranışçı Terapi yöntemlerini kullanarak performans kaygısı veya travma gibi duygusal, bilişsel ve davranışsal faktörlere odaklanır.

Beslenme ve Beden Algısı

• Yeme Bozuklukları: Yeme davranışlarında ciddi ve genellikle kalıcı bozuklukları ve bunlarla ilişkili rahatsız edici düşünce ve duyguları içeren ciddi tıbbi durumlardır. Anoreksiya, Bulimiya Nevroza gibi durumlar en bilinen yeme bozukluklarıdır.
• Kişilik Bozuklukları: Uzun süreli yıkıcı düşünme, davranış, ruh hali ve başkalarıyla ilişki kurma kalıplarını içeren bir ruh sağlığı durumudur.

Psikoloji Bölümünde Uygulanan Bilimsel Terapi Yöntemleri Nelerdir?

Bilişsel davranışçı terapi

Psikoloğun düşünme ve davranma biçiminizi değiştirmenize yardımcı olduğu bir tür konuşma terapisidir. Birçok farklı ruh sağlığı sorununu tedavi edebilir. Olumsuz düşünce kalıplarının ve faydasız davranışların belirlenmesine ve bunları daha gerçekçi ve olumlu olanlarla değiştirmelerine yardımcı olur. Geçmişe takılıp kalmak yerine, mevcut sorunlara ve pratik çözümlere odaklanır.

• Depresyon
• Sosyal kaygı ve fobiler
• Travma sonrası stres bozukluğu
• Anoreksiya ve bulimia dahil olmak üzere yeme bozuklukları
• Kişilik bozuklukları gibi birçok ruhsal durumun düzeltilmesinde olumlu sonuçlar verebilir.

EMDR Terapisi

Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme terapisi olarak da bilinen EMDR terapisi travmatik anıların neden olduğu zihinsel ve duygusal hasarı onarmayı amaçlayan güçlü bir psikoterapi yöntemidir. EMDR terapisinde göz hareketleri veya ses gibi diğer uyarıcılar eşliğinde travmatik anıların yeniden işlenmesini sağlanır. Bu sayede anın etkisinin azaltılması hedeflenir. Genellikle 6-12 seans sürer. Travma sonrası stres bozukluğu, anksiyete, fobiler ve yas gibi konularda oldukça etkilidir.

Şema Terapi

Derin ve kronik psikolojik sorunları ve kişilik bozukluklarını tedavi etmek için geliştirilen bütünleyici bir psikoterapi yöntemidir. Öncelikle çocuklukta oluşan olumsuz, kişinin kendine zarar veren kalıpları belirlemesini sağlar. Daha sonra bunların yerine uyumlu, sağlıklı işlevsel kalıplar yerleştirmelerine yardımcı olur. Şema terapisi çocukluktaki durumları hedef aldığı için çocuklar dahil her yaş grubuna uygulanabilir.

Kabul ve Kararlılık Terapisi

İnsanlara rahatsız edici düşünce ve duygularla savaşmak yerine onları kabul etmeyi öğreten bir terapi şeklidir. Bir tür konuşma terapisidir. Temel amacı psikolojik esnekliğinizi geliştirmenize yardımcı olmaktır. Psikoloğunuz, kaçındığınız ve korktuğunuz düşünceleri, duyguları ve duyumları yönetme becerilerini öğrenmenize yardımcı olur.

Oyun Terapisi

Oyun terapisi, öncelikle çocuklar (için kullanılan bir terapi şeklidir. İletişimin ve ifadenin temel aracı olarak oyunu kullanır. Çocukların zor deneyimleri güvenli bir ortamda keşfetmelerini sağlar. Cocukların duygularını ifade etmelerine, travmayı işlemelerine ve davranışsal veya duygusal zorlukları güvenli, gelişimsel olarak uygun bir şekilde çözmelerine olanak tanır.

Diyalektik Davranış Terapisi

Bilişsel davranış terapisine dayanır. Ancak özellikle duygularını çok yoğun yaşayan kişiler için uyarlanmıştır. Kendine zarar vermek isteyen kişilerde, depresyon, bağımlılık tedavisinde sık kullanılan bir terapi şeklidir.

Psikodinamik terapi

Bilinçaltı düşüncelerin, bastırılmış duyguların bugünkü kişiliği nasıl şekillendirdiğini anlamaya çalışan bir konuşma terapisi türüdür. Sadece semptomları hafifletmek yerine, kalıcı kişisel değişime olanak tanıyarak köklü çatışmaları çözmeyi amaçlar. Bağlanma sorunları, depresyon, kişilik bozuklukları gibi durumlarda başarılı sonuçlar verir.

Aile ve Çift Terapisi

Çiftleri veya aileleri yalnızca bireye değil, ilişki dinamiklerine odaklanarak tedavi eden psikolojik danışmanlık türüdür. Ayrılık veya boşanma dahil, ebeveyn-çocuk çatışmaları, alkol ve uyuşturucu bağımlılığı, cinsel işlev bozukluğu, mali zorluklar, yas gibi davranış sorunların çözümünde başarılı sonuçlar verir.