Kadın Hastalıkları ve Doğum

Kadın Hastalıkları ve Doğum (Jinekoloji)

Jinekoloji olarak da isimlendirilen Kadın Hastalıkları ve Doğum Bölümü; hamilelik ve doğumdan menepoza kadar kadın üreme organlarıyla ilgili tüm rahatsızlıkların tanı ve tedavisi ile ve önleyici tıp alanlarını kapsar.

Daviva Sağlık Grubu Kadın Hastalıkları ve Doğum Bölümü’nde; öncelikle önleyici kadın sağlığı hizmetleri olmak üzere, rahim ve yumurtalık kanseri gibi jinekolojik onkoloji tedavileri, yardımcı üreme teknikleri, genital estetik, idrar kaçırma, rahim sarkması gibi ürojinekoloji tedavileri deneyimli uzman kadrosuyla gerçekleştirilmektedir.

Kadın Hastalıkları ve Doğum Nedir?

Kadınlar yaşamları boyunca, adet görme, gebelik, annelik ve menopoz gibi üreme gelişimiyle ilişkili birçok olay yaşarlar. Jinekoloji olarak da isimlendirilen Kadın Hastalıkları ve Doğum bölümü; kadın üreme sistemine özgü bozuklukların ve hastalıkların gelişimi, teşhisi, önlenmesi ve tedavisi de dahil olmak üzere kadın sağlığıyla ilgili konularla ilgilenen bir tıp dalıdır. Aynı zamanda doğum öncesi, doğum sırası ve doğum sonrası tıbbi bakım konularıyla da ilgilenir. Modern jinekoloji; Rahim, rahim ağzı kanseri ve yumurtalık kanseri gibi jinekolojik onkoloji konularında da tedaviler uygulamaktadır.

Jinekoloji Nedir?

Kadın Hastalıkları ve Doğum Bölümü’nün bir diğer adı jinekoloji olarak geçmektedir. Kadın Hastalıkları ve Doğum uzmanları da jinekolog ya da jinekoloji uzmanı olarak isimlendirilir.

Kadın Hastalıkları ve Doğum Bölümü Hangi Yaş Grubuna Hizmet Verir?

Rutin jinekolojik muayenelerin genellikle adet görmeye başlandıktan sonra ya da cinsel hayatla birlikte yapılması önerilir. Ancak bazı durumlarda daha erken yaşlarda da jinekolojik hizmetler verilmektedir.

Kadın Hastalıkları ve Doğum Bölümü Hangi Hastalıklara Bakar?

Jinekoloji yani Kadın Hastalıkları ve Doğum Bölümü; doğum öncesi, doğum sırası ve doğum sonrası gebelik süreçlerini takip eder. Bununla birlikte kadın üreme sistemini etkileyen rahatsızlıkların teşhis ve tedavisine bakar.

Gebelik takibi

Gebelik takibi, hem anne hem de anne karnındaki bebeğin sağlığını güvence altına almak için çok önemlidir. Potansiyel komplikasyonları önlemek ve tespit etmek için kadın hastalıkları ve doğum uzmarlarının gebelik süreci boyunca düzenli kontrollerde bulunması gerekir. Hamilelik takibi genel olarak şunları içermektedir;

• Doğum Öncesi Bakım ve Fetal İzleme: Doktorlarımız, anne ve gelişmekte olan fetüsün sağlığını değerlendirmek için doğum öncesi kontroller de dahil olmak üzere, hamilelik boyunca tıbbi bakım sağlayarak onları takip eder. Bebeğin kalp atış hızını ve rahimdeki genel durumunu değerlendirmek için elektronik fetal izleme gibi teknikler yapılır.
• Tanısal Testler ve Görüntüleme: Bu yöntemler, ultrason muayeneleri, kan testleri ve genetik taramalar da dahil olmak üzere fetüsün sağlığını değerlendirir.
• Yüksek Riskli Gebeliklerin Yönetimi (Perinatoloji): Hamilelik sürecinde riskli gebelik durumu saptanmışsa; önceden olan tıbbi durumlar, komplikasyonlar veya özel bakım gerektiren tablolar titizlikle takip edilerek gerekli önlemler alınır.

Sağlıklı bir hamilelik geçirmek için sağlıklı beslenme ve egzersizle ilgili bilgilendirmeler de gebelik takibinin önemli bir parçasıdır.

Doğum süreci

Kadın Hastalıkları ve Doğum Bölümü’nde anne adaylarının konforlu bir şekilde bebeklerini dünyaya getirmeleri için titizlikle hizmek verilmektedir. Normal, sezaryen ve epidural doğum gibi seçenekler değerlendirilerek anne adayına en uygun yöntem belirlenir.

Doğum sonrası bakım

Anne babaların en büyük hayali doğum sonrası bebeklerini sağlıklı bir şekilde kucaklarına almaktır. Bu nedenle doğum sonrası hem annenin hem de bebeğin bakımı önemlidir. Doğum sonrası bakım sürecinde hem anne de hem de bebekte yaşanabilecek sorunların önlenmesi hedeflenmektedir. Bu süreçte aynı zamanda bebek emzirme, psikolojik sorunlarla başa çıkma gibi danışmanlık bilgilendirici hizmetler de verilmektedir.

Kadın Hastalıkları ve Doğum Bölümü gebelikle ilgili süreçlerin dışında kadın sağlığıyla ilgili birçok hastalığın tedavisiyle de ilgilenir. Bu hastalıklar şu şekilde sıralanabilir;

Jinekolojik Kanserler

Rahim kanseri, rahim ağzı kanseri, yumurtalık kanseri gibi jinekolojik kanserlerin teşhis ve tedavisi jinekoloji bölümünde yapılmaktadır. Jinekolojik onkoloji kadın sağlığının önemli bir parçasıdır.

Endometriozis

Halk arasında çikolata kisti olarak da bilinen endometriozis, rahim iç tabakasını oluşturan dokunun rahim dışında büyümesidir. Pelvik ağrıya, aşırı kanamaya ve kısırlık sorunlarına yol açabilir. Endometriozis tedavisi ilaç tedavisi, cerrahi veya her ikisinin kombinasyonunu içerir.

Yumurtalık kistleri

Yumurtalık kisti, bir veya her iki yumurtalıkta oluşan, sıvı veya yarı katı küçük bir kesedir . Yumurtalık kistlerinin çoğu iyi huyludur. Ağrı, karın bölgesinde şişkinlik hissi, cinsel ilişki sırasında ağrı gibi belirtiler verebilir. İlaç ya da cerrahi yöntemlerle tedavi edilmektedir.

Polikistik over sendromu

Yumurtalıkların aşırı hormon üretmesi sonucu ortaya çıkan hormonal bir dengesizliktir. Kadınlarda kısırlığın en yaygın nedenlerinden biridir. Düzensiz adet dönemleri, vücut tüylerinde artış, sivilcelenme gibi belirtiler verebilir. Tedavisinde ilaç ve cerrahi yöntemler kullanılabilir.

Miyomlar

Rahimde sık görülen tümörlerdir. Tüm miyomlar belirti vermez, ancak belirti verdiklerinde aşırı adet kanaması, sırt ağrısı, sık idrara çıkma ve cinsel ilişki sırasında ağrı gibi şikayetlere yol açabilir. Rahim miyomları kanser değillerdir. Tedavisinde, ilaçlar, cerrahi yöntemler ve girişimsel radyoloji yöntemleri uygulanabilir.

Ağrılı adet (Dismenore)

Adet dönemi ya da bir gün öncesinde başlayan şiddetli ağrılara, mide bulantısı, yorgunluk ve ishal gibi başka şikayetler de eklenebilir. İlaç veya hormon tedavisinin yanında hayat tarzı ve beslenme alışkanlıklarındaki değişikliklerle tedavi edilebilir.

İdrar kaçırma

İdrar kaçırma rahatsızlığı her yaşta görülebilir ancak daha çok 50 yaş üstü kadınlarda yaygındır. İdrar kaçırma altta yatan farklı bir rahatsızlıktan kaynaklanan geçici bir durumdan da kaynaklanabilir. İdrar kaçırmanın tedavisinde davranış terapileri, beslenme alışkanlıklarının değiştirilmesi, kegel egzersizleri gibi pelvik taban rehabilitayonları, ilaç ya da cerrahi yöntemler kullanılabilir.

Rahim sarkması

Pelvik taban kaslarının çeşitli nedenlerle zayıflaması ve rahme yeterli desteği sağlayamaması sonucu rahmin vajinanın içine kayması ya da vajinadan dışarı doğru sarkmasıdır. Rahim sarkması daha çok menopoz sonrası dönemde meydana gelir. Tedavisinde pelvik taban egzersizleri ve ameliyat ön plana çıkmaktadır.

Pelvik inflamatuar hastalık

Rahim, fallop tüpleri veya yumurtalıklarda oluşan bir enfeksiyondur. Genellikle cinsel yolla bulaşır. Karnın alt bölgesinde ağrı ve vajinal akıntı belirtileriyle ortaya çıkabilir. Genellikle antibiyotik tedavisi uygulanır.

Vajinal akıntı

Vajinal akıntının olması normal ve gereklidir. Ancak, renk değişikliği, koku, ağrı veya kanamayla birlikte yaşanan vajinal akıntılar tedavi gerektirir. Kaşıntı veya cinsel ilişki sırasında ağrı yaşandığı durumlarda doktora başvurmak önemlidir.

Vajinal mantar

Cinsel ilişkiye girmeyen kadınlarda da görülebildiği için cinsel yolla bulaşan bir hastalık olarak tanımlanmamaktadır. Ancak cinsel yolla da bulaşabilir. Kaşıntı, kızarıklık ve şişlik, cinsel ilişki sırasında ağrı belirtileri vajinal mantar belirtileri arasındadır. Tekrarlayan vajinal mantar durumlarında tedavisi daha uzun sürebilmektedir.

HPV

HPV erkeklerde de görülmekle birlikte kadınlarda rahim ağzı kanseri gibi çok daha ciddi rahatsızlıklara yol açabilir. Smear testleri ve HPV testleri, kanser öncesi hücre değişikliklerini erken dönemde tespit edebilir. HPV ayrıca kadınlarda genital siğillere de neden olabilir.

Vajinismus

Vajina çevresindeki kasların, içeri bir şey girmeye çalıştığında kontrolsüz bir şekilde gerilmesi veya kasılması durumudur. Bu durum cinsel ilişki ya da vajinal muayene sırasında yaşanabilir. Bu kas spazmları rahatsızlığa ve ağrıya neden olabilir. Pelvik taban fizyotepasi, psikolog ya da farklı tıbbi yöntemlerde tedavi edilebilmektedir.

Cinsel fonksiyon bozuklukları

Genellikle menopoz ve doğum sonrası hormonların değişmesiyle ortaya çıkar. Cinsel isteksizlik, cinsel ilişki sırasında uyarılamama, orgasm bozukluğu, cinsel ilişki sırasında ağrı en sık görülen cinsil fonksiyon bozukluklarıdır.

Menopoz

Menopoz kadınların adet döngüsünün sona erdiği dönemi ifade eder. Kendiliğinden gerçekleştiğinde doğal menopoz olarak tanımlanır ancak bazen cerrahi işlemler sonrası yumurtalıkların alınması sonucu da menopoza girilebilir. Hormon tedavisi veya egzersiz,beslenme değişiklikleri gibi farklı yöntemlerle bu sürecin sağlıklı geçirilmesi sağlanabilir.

Kadın Hastalıkları ve Doğum Bölümü’nde (jinekoloji) genitel estetik uygumalar da gerçekleştirilir. Jinekoloji bölümünde gerçekleştirilen genital estetik uygulamaları genel olark şunlardır:

Labioplasti (İç dudak estetiği)

Labioplasti terimi, iç dudak olarak bilinen labia minoranın uzunluğunu kısaltan bir işlemi ifade eder. En sık yapılan genital estetik uygulamasıdır. Ağrı, kaşıntı, tahriş ve özgüven eksikliği gibi çeşitli nedenlerle Labioplasti (İç dudak estetiği) ameliyatı tercih edimektedir. Labioplati ameliyatında iç dudaklardaki asmetrik durum giderilir.

Klitoris estetiği (Hudoplasti)

Klitoris başlığı olarak tanımlanan klitoris üzerindeki fazla dokunun kıvrımlarının küçültmesi ameliyatıdır.

Vajina daraltma ameliyatı (Vajinoplasti)

Doğum, tıbbi tedaviler, doğuştan gelen rahatsızlar ya da yaş gibi farklı nedenlerde gevşeyen vajina kaslarının yeniden yapılandırılması için yapılan cerrahi bir işlemdir. Vajinoplasti, idrar kaçırma rahatsızlığında da uygulanabilen bir yöntemdir.

Monsplasti

Kasık kemiğini kaplayan fazla deri ve yağın cerrahi işlemle düzeltilmesi işlemidir.

Dış dudak estetiği (Labia majoraplasti)

Vajinanın dış dudakları olarak tanımlanan labia majoranın boyutunu cerrahi olarak küçültmek için tasarlanmış bir ameliyattır.

Kadın Hastalıkları Doğum Bölümü’nde Hangi Tetkikler Yapılır?

Jinekoloji yani Kadın Hastalıkları ve Doğum bölümüne kadın sağlığı ile ilgili çok farklı test, görüntüleme yöntemi ve prosedürler uygulanmaktadır. Kadın Hastalıkları ve Doğum bölümünde uygulanan tanı testleri, görüntüleme yöntemleri ve prosedürler şu şekilde sıralanabilir.

Gebelik Testi: Hamile kalınmaya çalışılan ya da istenmeyen bir gebelikten endişe duyuyorlarsa gebelik testi yapılabilir. Gebelikle ilgili belirtileri olan anne adayları da durumu netleştirmek için gebelik testi yaptırabilirler. Gebelik testi sadece hamilelik döneminde üretilen hCG hormonunun ölçülmesiyle yapılır. Gebelik testi evde idrar örnegiyle de yapılabilir ancak kan yoluyla yapılan gebelik testlerinde hCG hormonu daha net olarak belirlenebilir. Bu nedenle kan yoluyla yapılan gebelik testi sonuçları daha kesin sonuç verir.

Doğum kontrolü: Kadın hastalıkları ve doğum bölümünde geçici ve kalıcı doğum kontrol yöntemleri kullanılmaktadır. İmlantlar, rahim içi araçlar (RİA) ve sterilizasyon gibi bazı yöntemler oldukça etkili ve uzun sürelidir. Haplar, enjeksiyonlar, bantlar ve vajinal halkalar gibi diğer yöntemler ise düzenli olarak kullanılır ve doğru kullanıldığında iyi sonuç verir.

Vajinit testi: Vajinadaki bakteri ve mikroorganizmalardan kaynaklanan enfeksiyonlanma durumu vajina enfeksiyonu ya da vajinit olarak tanımlanır. Vajinit testi için jinekoloji bölümünde farklı yöntemler kullanılabilir. Vajinal pH, tuzlu solüsyonlu ıslak preparat, Potasyum hidroksit ıslak preparatı ve Nükleik asit amplifikasyon testi (NAAT) vajina enfeksiyonunu belirlemek için kullanılan yöntemlerin başında gelir.

HPV gen testi: Kadınlarda rahim ağzı kanserinin en sık nedeni HPV enfeksiyodur. Rahim ağzı kanseri tarama testi olarak da bilinen HPV gen testi ile alınan HPV enfeksiyonu varlığı araştırılır. HPV gen testi Smear testi ile birlikte yapılması önerilir.

Smear Testi: HPV gen testi gibi Smear testi de rahim ağzı kanseri tarama testleri arasında yer alır. Rahim ağzı olarak tanımlanan bölgeden bir aparat yardımıyla saniyeler içinde sürüntü alınması şeklinde yapılır. 5 yılda bir yapılmasını uygun görür. Smear ve HPV testlerinin birlikte yapılması, taramanın güvenilirliğini artırmaktadır.

Jinekolojik muayeneler ve testler sonrasında anormal sonuçların alındığı durumlarda tanısal ve tedavi edici farklı işlemler de uygulanabilir. Bu işlemler şunları içerir.

Kolposkopi: Vajina ve serviksin büyütücü bir mercek yardımıyla incelenmesidir. Kolposkopi işlemi biyopsi gerektiren bölgenin daha net belirlenmesi için de uygulanabilir.

Servikal biyopsi: Kanser öncesi durumları veya jinekolojik kanserleri belirlemek için rahim ağzından doku örneği alınması işlemidir. Rahim ağzı, rahmin alt, dar kısmıdır. Vajinaya açılan bir kanal oluşturur. Servikal biyopsi çeşitli yöntemlerle yapılabilir. Genellikle 1 ila 2 mm'lik bir örnek alınarak yapılır.

Endoservikal küretaj: Tanı amacıyla rahim ağzından doku örnekleri alınmasını içerir.

LEEP Konizasyon: LEEP işlemi, pelvik muayene sırasında veya smear testi sonunda rahim ağzı veya vajina sorunları tespit edildiğinde yapılabilir. LEEP Konizasyon işlemi elektrik akımıyla ısıtılan bir tel halka ile gerçekleştirilir. Rahim ağzı kanseri teşhisi ve rahim kanseri teşhisinde kullanılabilen LEEP Konizasyon işlemi ayrıca; polipler ve genital siğil tedavisinde de uygulanabilir.

Soğuk bıçak konizasyonu: Konik biyopsi ya da konik konizasyon olarak da bilinen soğuk bıçak konizasyonu rahim ağzınızdan koni şeklinde anormal bir doku parçasını çıkarıldığı işlemdir.

Lazer konizasyon: LEEP konizasyon ve soğuk bıçak konizasyonu gibi lazer konizasyon da rahim ağzında şüpheli görülen durumlarda yapılır. İşlem lazer kullanılarak gerçekleştirildiği için lazer konizasyon olarak isimlendirilir.

Endometrial ablasyon: Rahim iç tabakasını (endometrium) yok eden bir cerrahi işlemdir. Aşırı adet kanaması durumlarında kullanılabilin bir yöntemdir.

Vulva biyopsisi: Vajina biyopsisi olarak da bilinen vulva biyopsisi vulva epitelindeki lezyonları teşhis etmek için yapılır. Küçük lezyonlar için vulva biyopsisi ile lezyonun tamamı çıkarılabilir ve tedavi edilebilir. Vajinal bölgede kaşıntı, kızarıklık, şişlik veya renk değişikliklerinin nedenini belirlemek için yapılır.

Endometrial biyopsi: Rahim iç zarından (endometrium) küçük bir doku parçasını alınıp mikroskop altında incelenir. Bu doku mikroskop altında analiz edildiğinde, anormal hücreler ve kanserli olabilecek hücreler görülebilir.

Kadın hastalıkları ve doğum bölümünde (jinekoloji) hastalıkların teşhisi için radyolojik görüntülemeler de sıklıkla kullanılmaktadır. Jinekoloji bölümünde sık kullanılan radyolojik görüntüleme yöntemlerini şu şekilde sıralayabiliriz.

Pelvik ultrasonografi: Pelvik ultrason, rahim, serviks, vajina, fallop tüpleri ve yumurtalıklar da dahil olmak üzere kadın pelvik organlarının ve yapılarının hızlı bir şekilde görüntülenmesini sağlar.

Manyetik Rezonans (MR) ve Bilgisayarl Tomografi (BT): Ultrasonografi ile değerlendirme yeterli değilse, pelvik organ patolojisi için MR ve BT tercih edilebilir.

Sonohisterografi: Salin infüzyonlu sonogram veya tuzlu su infüzyonlu ultrasonografi olarak da bilinen yöntemde serviks yoluyla uterusa izotonik sıvı enjekte edilir. Sıvı, uterus boşluğunu genişleterek kitlelerin tespitini kolaylaştırır.

Rahim filmi (Histerosalpingografi): Kadın kısırlığının bazı nedenlerini teşhis eden bir görüntüleme yöntemidir. Rahim ve fallop tüplerine kontrast madde enjekte edilir. Daha sonra, rahim boşluğu ve fallop tüplerinin yapısının görüntülerini almak için bir dizi röntgen kullanılır.

Dilatasyon ve küretaj: Rahim içinden doku çıkarılması işlemidir. Aşırı kanama gibi bazı rahim rahatsızlıklarını teşhis ve tedavi etmek için yapılabilir. Bazen düşük veya kürtajdan sonra rahim iç tabakasını temizlemek için dilatasyon ve küretaj uygulanabilir.

Histeroskopi: Rahim ağzı ve rahmin iç kısmının incelenmesidir. İnce, ışıklı, esnek bir tüp kullanılır. Bu tüpe histeroskop denir. Rahim ağzı genişletildikten sonra, histeroskop serviksten rahim boşluğuna yerleştirilir. Boşluk anormallikler açısından incelenir. Daha sonra, histeroskoptaki bir kanaldan aletler geçirilerek fokal biyopsiler veya miyomektomi yapılabilir.

Laparoskopi: Karın boşluğuna küçük kesiler yapılarak gerçekleştirilen bir işlemdir. Karın boşluğunun incelenmesi veya cerrahi işlemler için laparoskop yerleştirilir. Tanısal laparoskopi, görüntüleme yöntemleriyle anormalliklerin yeterince tespit edilemediği veya değerlendirilemediği durumlarda yapılır.