Beyin, Sinir ve Omurilik Cerrahisi

BEYİN, SİNİR VE OMURİLİK CERRAHİSİ (NÖROŞİRÜRJİ)

Beyin, Sinir ve Omurilik Cerrahisi (Nöroşirürji) Bölümü; merkezi sinir sistemi (beyin ve omurilik), periferik sinir yolları ve otonom sinir sistemini etkileyen yapısal, travmatik, enfeksiyöz veya tümöral hastalıkların tanı ve cerrahi tedavisiyle ilgilenen tıp dalıdır.

Daviva Sağlık Grubu Beyin, Sinir ve Omurilik Cerrahisi Bölümü; pediatrik (çocuk) ve yetişkin hastalarımıza, modern teknolojik altyapı ve multidisipliner bir tedavi yaklaşımıyla uluslararası standartlarda sağlık hizmeti sunmaktadır. Bölümümüzde nörolojik fonksiyonların korunmasını merkeze alan, risk oranlarını minimuma indiren kişiselleştirilmiş cerrahi stratejiler uygulanmaktadır.

Hangi Hastalıklara Bakar? (Klinik İlgi Alanları)

Nöroşirürji bölümümüzde, ileri teknoloji tanı yöntemleri ve modern mikrocerrahi teknikler kullanılarak aşağıda yer alan hastalıkların teşhis, takip ve cerrahi tedavileri gerçekleştirilmektedir:

• Beyin ve Omurilik Tümörleri: Beyin dokusunda veya omurilik kanalı içinde gelişen, iyi (benign) ya da kötü huylu (malign) tümöral oluşumlar.
• Hipofiz Bezi Tümörleri: Endokrin sistemin merkezinde yer alan hipofiz bezinin hormonal düzensizliklere veya görme kayıplarına yol açabilen adenomları.
• Kafa Tabanı Tümörleri: Kafatası tabanında, hayati damar ve sinir komplekslerine komşu bölgelerde gelişen akustik nörom (vestibüler schwannom) ve menenjiyom gibi kompleks lezyonlar.
• Serebrovasküler Hastalıklar: Beyin anevrizmaları (baloncuk) ve vasküler malformasyonlar (damar yumakları) gibi kanama riski taşıyan damarsal patolojiler.
• Omurga ve Disk Hastalıkları: Yaşam kalitesini ciddi ölçüde düşüren bel ve boyun fıtıkları, spinal stenoz (omurilik kanal darlığı) ve spondilolistezis (bel kayması).
• Omurga Deformiteleri ve Travmaları: Skolyoz, kifoz gibi omurga eğrilikleri ile kaza veya osteoporoza bağlı omurga kırıkları.
• Fonksiyonel ve Hareket Bozuklukları: İlaç tedavisine yanıt vermeyen Parkinson hastalığı, esansiyel tremor, distoni ve dirençli epilepsi (sara) vakaları.
• Pediatrik Nöroşirürjik Hastalıklar: Doğumsal veya edinsel çocukluk çağı beyin-omurilik hastalıkları, hidrosefali ve spina bifida (açık omurga).
• Periferik Sinir Sıkışmaları: Karpal tünel (el bileği) ve ulnar tünel (dirsek) sendromları gibi sinir sıkışmaları.
• Kronik Ağrı Sendromları: Yüz bölgesinde ani ve şiddetli ağrılarla seyreden trigeminal nevralji.
• Normal Basınçlı Hidrosefali: Özellikle ileri yaş grubunda görülen; yürüme bozukluğu, idrar kaçırma ve unutkanlık (demans) üçlemesiyle seyreden, cerrahi olarak tedavi edilebilen önemli bir hastalıktır.

Tanı ve Teşhis Yöntemleri

Doğru tedavi, kusursuz bir tanı süreciyle başlar. Bölümümüzde cerrahi planlamanın doğruluğunu ve güvenliğini en üst düzeye çıkarmak amacıyla modern tıbbi görüntüleme teknolojilerinden yararlanılmaktadır:

1. İleri Nöroradyolojik Görüntüleme Yöntemleri

• Yüksek Çözünürlüklü MR (Manyetik Rezonans Görüntüleme): Tümör, fıtık ve omurilik hastalıklarının detaylı haritalandırılmasında kullanılır.
• Fonksiyonel MR (fMR): Kritik beyin tümörlerinin ameliyatı öncesinde konuşma, hareket ve görme gibi hayati merkezlerin yerini tam olarak belirlemek için uygulanır.
• MR Spektroskopi (MRS) ve Perfüzyon MR: Tümörlerin iyi huylu mu yoksa kötü huylu mu olduğunu ve doku tümör yükünü biyopsi öncesinde hücresel düzeyde analiz etmeye yardımcı olur.
• Traktografi (DTI - Difüzyon Tensör Görüntüleme): Beyindeki hayati sinir lifi yollarını (traktları) 3 boyutlu olarak görüntüleyerek, cerrahi sırasında bu yollara zarar verilmesini önler.
• Bilgisayarlı Tomografi (BT) ve BT Anjiyografi: Akut beyin kanamaları, kafa travmaları ve damar yapılarının hızlı değerlendirilmesini sağlar.
• Dinamik ve Fleksiyon-Ekstansiyon Omurga Grafikleri: Bel kayması (spondilolistezis) ve omurga instabilitelerinde kemik yapıların hareket halindeki durumunu saptar.

2\. Girişimsel ve Nörovasküler Tanı Yöntemleri

• Dijital Serebral Anjiyografi (DSA): Anevrizma ve vasküler lezyonların tanısında altın standarttır.
• Spinal Anjiyografi: Omurilik içindeki karmaşık damar yumaklarının (AVM, dural fistül) haritalandırılmasında kullanılır.

3\. İleri Nörofizyolojik Testler

• EMG (Elektromiyografi): Karpal tünel gibi periferik sinir sıkışmalarının derecesini belirlemek ve bel/boyun fıtıklarında hangi sinir kökünün hasar gördüğünü (radikülopati) saptamak için uygulanır.
• EEG (Elektroensefalografi) ve Video-EEG Monitörizasyonu: Özellikle dirençli epilepsi hastalarında cerrahi öncesi nöbet odağının (odağın başladığı beyin bölgesinin) tam konumunu tespit etmek amacıyla kullanılır.
• Uyarılmış Potansiyeller (EEP - SEP, MEP, VEP, BAEP): Omurilik, işitme ve görme siniri yollarının elektriksel iletim hızını ölçerek fonksiyonel hasarı tespit eder.

4\. Nükleer Tıp ve Metabolik Görüntüleme

• PET/BT (Pozitron Emisyon Tomografisi): Beyin tümörlerinin metabolik aktivitesini değerlendirmede, nüks tümör ile radyasyon hasarı (radyonekroz) ayrımını yapmada kullanılır.
• DatSCAN (Dopamin Transporter SPECT): Fonksiyonel nöroşirürji (beyin pili) öncesinde Parkinson hastalığının kesin tanısını koymak ve diğer parkinsonizm tablolarından ayırt etmek için uygulanır.

5\. Özel Laboratuvar ve Diğer İncelemeler

• BOS (Beyin Omurilik Sıvısı) Analizi ve Tap Test (Lomber Ponksiyon): Normal Basınçlı Hidrosefali tanısında, belden sıvı alınarak hastanın klinik ve yürüme durumundaki düzelme gözlemlenir; ayrıca menenjit ve tümör hücrelerinin tespiti için sıvı biyopsisi niteliği taşır.
• Nöro-Oftalmolojik Testler (Görme Alanı ve OCT): Hipofiz ve kafa tabanı tümörlerinin görme sinirine yaptığı baskıyı ve yarattığı hasarı objektif olarak ölçmek için kullanılır.
• Nöronavigasyon Destekli Planlama: Cerrahi öncesi lezyonun üç boyutlu koordinatlarını belirleyerek hata payını sıfıra indirmeyi hedefler.
• İntraoperatif Nöromonitörizasyon (Nöron Monitörü / İONM): Özellikle omurilik tümörleri, skolyoz, kompleks omurga cerrahileri ve hassas beyin ameliyatları sırasında motor ve duyusal sinir yollarının durumunu anlık olarak takip eden sistemdir. Ameliyat boyunca hastanın sinir iletimleri sürekli ölçülerek cerraha anlık geri bildirim sağlanır; böylece ameliyat sonrası felç ve kalıcı hasar riski minimuma indirilir.

Tedavi ve Ameliyat Yöntemleri

Hastanemizde gerçekleştirilen operasyonlarda temel felsefemiz; "fonksiyon koruyucu, güvenli ve minimal invaziv cerrahi" ilkelerine dayanmaktadır. Teknolojik donanımımız sayesinde operasyonlar çok daha küçük kesilerle, sağlıklı dokulara zarar vermeden tamamlanır ve hastalarımızın iyileşme süreleri kısalır.

1. Beyin Tümörü ve Kafa Tabanı Cerrahisi

İyi veya kötü huylu tümörlerin çıkarılmasında nöronavigasyon, nöromonitörizasyon (ameliyat esnasında sinir fonksiyonlarının takibi) ve mikrocerrahi teknikler bir arada kullanılır. Kafa tabanı tümörlerinde ise anatomik bölgeye göre endoskopik yöntemler tercih edilerek beyin dokusu maksimum düzeyde korunur.

2. Endoskopik Hipofiz Cerrahisi (Transnazal Yaklaşım)

Hipofiz adenomlarının cerrahi tedavisinde kafatası açılmaksızın, tamamen burun içinden girilerek endoskopik yöntemlerle (transsfenoidal) tümörün tahliyesi sağlanır. Bu yöntem hastaya yüksek konfor ve hızlı taburculuk süreci sunar.

3. Minimal İnvaziv Omurga Cerrahisi (Mikrodiskektomi ve Endoskopi)

Bel ve boyun fıtığı ameliyatları, gelişmiş mikroskoplar veya endoskopik kameralar altında gerçekleştirilir. Çevre dokulara ve kaslara zarar vermeyen bu mikroskopik/endoskopik yaklaşım, ameliyat sonrası ağrıyı minimize eder ve hastanın aynı gün ayağa kalkmasına olanak tanır.

4. Spinal Stenoz ve Omurga Stabilizasyonu

Omurga kanal darlığı operasyonlarında sıkışan sinir kökleri serbest bırakılır (dekompresyon). Gerekli durumlarda omurganın mekanik gücünü korumak amacıyla nöroradyolojik görüntülemeler ile destekli enstrümantasyon (platin/vida uygulamaları) gerçekleştirilir.

5\. Fonksiyonel Nöroşirürji, Nöromodülasyon ve Ağrı Cerrahisi

Hareket bozuklukları, tedaviye dirençli nörolojik/psikiyatrik tablolar ve kronik ağrı sendromlarının cerrahi yönetiminde fonksiyonel nöroşirürji yöntemleri uygulanmaktadır:

• Derin Beyin Stimülasyonu (Beyin Pili - DBS): Parkinson hastalığı, esansiyel tremor ve distoni gibi hareket bozukluklarının kontrol altına alınmasında kullanılır. Ayrıca ilaç tedavisine yanıt vermeyen Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB) ve majör depresyon gibi belirli psikiyatrik hastalıkların tedavisinde de bir seçenek olarak uygulanmaktadır.
• Spastisite Cerrahisi: Serebral palsi, inme veya omurilik yaralanmalarına bağlı gelişen şiddetli kas kasılmalarını (spastisite) azaltmak amacıyla Baklofen Pili (İntratekal Baklofen Pompası) implantasyonu veya selektif dorsal rizotomi ameliyatları gerçekleştirilir.
• Kronik Ağrı Cerrahisi: Kanser ağrıları veya başarısız bel cerrahisi sendromu gibi durumlarda ortaya çıkan, medikal tedaviyle kontrol edilemeyen kronik ağrılarda Omurilik Pili (Spinal Kord Stimülasyonu - SCS) ve hedeflenmiş ağrı cerrahisi yöntemlerine başvurulur.

6. Pediatrik Nöroşirürji (Çocuk Beyin Cerrahisi)

0-18 yaş grubundaki çocuk hastalarımızın hassas sinir sistemi anatomisine uygun olarak; hidrosefali tedavisinde şant cerrahisi veya endoskopik ventrikülostomi, spina bifida onarımları pediatri ve çocuk nörolojisi klinikleri ile koordineli şekilde yürütülür.

7\. Beyin Kanaması Cerrahisi (Nöro-Vasküler Acil Müdahaleler)

Beyin kanamaları; travma, yüksek tansiyon, anevrizma (baloncuk) yırtılması veya damarsal malformasyonlara bağlı olarak beyin dokusu içinde ya da beyin zarları arasında (epidural, subdural, subaraknoid) meydana gelen, zamana karşı yarışılan acil durumlardır:

• Hematom Tahliyesi: Beyin dokusuna baskı yaparak hayati fonksiyonları tehdit eden kan birikimlerinin (pıhtıların), kraniyotomi (kafatası kemiğinin açılması) veya minimal invaziv mikrocerrahi yöntemlerle güvenli bir şekilde boşaltılması sağlanır.
• Kafa İçi Basınç (KİB) Yönetimi ve Dekompresif Kraniyektomi: Kanama ve ödem nedeniyle kafa içi basıncın aşırı yükseldiği durumlarda, beynin rahatlamasını sağlamak amacıyla geçici olarak kafatası kemiğinin bir kısmının çıkarılması işlemi ve kafa içi basınç monitörizasyonu titizlikle uygulanır.
• Anevrizma Kliplenmesi: Kanayan anevrizmaların (baloncuk) tekrar kanama riskini ortadan kaldırmak amacıyla, mikrocerrahi yöntemlerle damarın kapatılması (kliplenmesi) operasyonları yüksek başarı oranıyla gerçekleştirilir.

8\. Omurga Tümörleri ve Cerrahi Tedavisi

Omurga tümörleri; omurga kemiklerinde, omurilik dokusunda veya omurilikten çıkan sinir köklerinde gelişen iyi huylu (benign) ya da kötü huylu (malign) kitlelerdir. Kliniğimizde omurga tümörleri, hastanın hareket kabiliyetini ve nörolojik sağlığını koruyacak modern yöntemlerle tedavi edilir:

• Mikrocerrahi Rezeksiyon (Tümör Çıkarılması): Omurilik içindeki veya çevresindeki tümörler, mikroskop altında ileri mikrocerrahi teknikler ve nöromonitörizasyon (sinir fonksiyonu takibi) eşliğinde, sağlıklı sinir dokularına zarar verilmeden maksimum düzeyde çıkarılır.
• Omurga Rekonstrüksiyonu ve Stabilizasyon: Tümörün kemik dokuda yarattığı tahribat veya cerrahi temizlik sonrası omurgada oluşan dayanıksızlığı (instabiliteyi) gidermek amacıyla, nöroradyolojik görüntülemeler ile destekli ileri enstrümantasyon (platin ve vida sistemleri) ile omurga yeniden yapılandırılır.
• Minimal İnvaziv Palyatif Yaklaşımlar (Vertebroplasti/Kifoplasti): Özellikle metastatik tümörlerin omurga kemiğinde yol açtığı şiddetli ağrıları dindirmek ve kırıkları önlemek amacıyla, lokal anestezi altında kemik çimentosu enjekte edilerek omurga kemiği içeriden güçlendirilir.