Anesteziyoloji

ANESTEZİYOLOJİ 

Anesteziyoloji ve Reanimasyon, cerrahi veya diğer tıbbi işlemler sırasındaki gerekli olan anestezi uygulamalarını yöneten tıpta bir uzmanlık dalıdır.

Daviva Sağlık Grubu Anestezi ve Reanimasyon Bölümü, deneyimli uzman hekim kadrosu ile yenilikçi, modern, güvenli ve hasta güvenliği odaklı yaklaşımla hizmet vermekte olup, tüm anestezi ve yoğun bakım süreçleri günümüzün en yeni bilişim teknolojileriyle takip etmektedir.

Anesteziyoloji ve Reanimasyon nedir?

Anestezi, birçok tıbbi işlemin güvenli ve konforlu şekilde gerçekleştirilebilmesini sağlayan temel unsurlardan biridir. Ağrı duyusunun ortadan kaldırılması; tanısal, tedavi edici ve cerrahi girişimlerin uygulanabilmesi için vazgeçilmez bir ön koşuldur. Tıptaki önemli gelişmeler sayesinde modern anestezi uygulamaları günümüzde son derece güvenli, kontrollü ve hastanın bireysel özelliklerine göre uyarlanabilir hale gelmiştir. İşlemin türüne, hastanın genel durumuna ve hastanın tıbbi geçmişine göre anestezi yöntemi ve anestezi uygulaması sırasında kullanılacak ilaç dozları titizlikle planlanır ve uygulanır.

Kaç çeşit anestezi vardır?

Genel, bölgesel ve lokal olmak üzere 3 çeşit anestezi türü vardır. Bölgesel anestezinin kendi içinde yine alt türleri bulunur.

1.Genel anestezi

Genel anestezi, hastanın ameliyat sırasında bilinç kaybı yaşayarak ağrı ve diğer uyaranları hissetmemesini sağlayan kontrollü bir anestezi yöntemidir. Doğal uykudan farklı olarak tamamen tıbbi gözetim altında oluşturulan geçici bir bilinç kaybı durumudur.

Genel anestezi genellikle damar yoluyla verilen hızlı etkili anestezik ilaçlar ile başlatılır. Bazı durumlarda, özellikle çocuklarda, gaz anestezisi maske aracılığıyla uygulanabilir.

Anestezi süresince solunum, kalp ritmi, tansiyon, oksijen seviyesi sürekli olarak izlenir. Çünkü anestezi ilaçları solunum ve dolaşım sistemini etkileyebilir.

Çoğu ameliyatta güvenli solunum sağlamak amacıyla soluk borusuna tüp yerleştirilir (entübasyon) ve gerekirse ventilatör desteği kullanılır. Tüm bu süreç, uzman bir anestezi doktoru (anesteziyolog) tarafından kontrol edilir.

Genel anestezi sırasında güçlü ağrı kesiciler (analjezikler), kas gevşeticiler ve gerekirse tansiyon düzenleyici ilaçlar kullanılabilir.

Ameliyat sırasında sıvı veya kan kaybı oluşursa, damar yoluyla sıvı tedavisi ve gerekli durumlarda kan ürünleri verilir.

Ameliyat tamamlandığında anestezi uzmanı verilen anestezik ilaçları sonlandırır. Gerekirse ilaç etkilerini azaltmak için ek ilaçlar uygulanabilir. Hasta, ameliyat sonrası yakın takip için uyanma odasına (recovery) alınır.

Bu aşamada da solunum, kalp ritmi, tansiyon ve oksijen düzeyi yakından izlenmeye devam edilir. Ayrıca ameliyat sonrası ağrı kontrolü, anestezi ekibi tarafından sağlanır.

Daha kapsamlı veya yüksek riskli ameliyatlardan sonra hastanın genel durumuna bağlı olarak yoğun bakım ünitesinde takip gerekebilir.

2.Bölgesel anestezi

Bölgesel anestezi, hastanın bilinci açık kalırken ameliyat yapılacak bölgedeki sinirlerin uyuşturularak ağrının engellenmesini sağlayan bir anestezi yöntemidir. Bu yöntemde amaç, kullanılan ilacı ilgili sinirlere mümkün olduğunca yakın bir noktaya uygulayarak etkili bir uyuşma sağlamaktır. Hedefe yönelik uygulama sayesinde daha düşük dozlarla etkili anestezi sağlanabilir.

Günümüzde teknolojik gelişmeler sayesinde bu işlemler sıklıkla ultrason rehberliğinde yapılmaktadır. Ultrason kullanımı, anestezi uzmanının sinirleri ve çevre dokuları doğrudan görerek iğneyi hassas bir şekilde yönlendirmesine olanak tanır. Bu sayede hem başarı oranı artar hem de komplikasyon riski olasılığı azalır.

Bölgesel anestezi, ameliyat sırasında etkili ağrı kontrolü sağladığı gibi, ameliyat sonrasında da uzun süreli ağrı kontrolüne katkıda bulunabilir. Bölgesel anestezinin çeşitleri bulunur.

• Spinal anestezi

Spinal anestezi vücudun alt yarısını uyuşturan anestezi yöntemidir. Anestezi uzmanı, ince bir iğne kullanarak bel bölgesindeki omurlar arasına bir iğne yerleştirir ve omuriliği çevreleyen sıvıya anestezik madde enjekte eder. Sezaryen, diz, kalça, ayak ameliyatları, kasık fıtığı ve ürolojik işlemler için kullanılır.

• Epidural anestezi

Epidural anestezi, spinal anesteziye benzer şekilde bel bölgesinden uygulanır. Ancak ilaç, omuriliği saran zarın dışındaki epidural boşluğa enjekte edilir. Etkisi genellikle 10–20 dakika içinde başlar. Epidural anestezinin en önemli avantajı, epidural boşluğa ince bir kateter yerleştirilebilmesidir. Bu kateter sayesinde ameliyat sırasında ve sonrasında birkaç gün boyunca kontrollü şekilde ağrı kesici ilaç verilebilir.

3.Lokal anestezi

Lokal anestezi, vücudun yalnızca sınırlı bir bölgesinin uyuşturulmasıdır. Örneğin, diş işlemleri çoğunlukla ağzın bir bölümüne lokal anestezi uygulanarak gerçekleştirilir.

Sedasyon

Sedasyon, genel anestezinin çok daha hafif bir şeklidir . Tüm anestezi türlerinde olduğu gibi, sedasyon da solunumu ve akciğer koruyucu refleksleri (yutma, öksürme) baskılayabilir. Prensip olarak, sedasyon için güvenlik koşulları ve hazırlık genel anestezi ile aynıdır. Sedasyon, rahatsız edici veya ağrılı tıbbi muayeneler (endoskopi, kolonoskopi veya kolon muayenesi gibi) sırasında kullanılmaktadır.

Anestezi süreci nasıldır?

Planlı bir cerrahi işlem öncesinde anestezi uzmanı, hasta ile ayrıntılı bir ön değerlendirme görüşmesi yapar. Bu görüşmede hastanın genel sağlık durumu, mevcut hastalıkları, kullandığı ilaçlar, alerjileri ve daha önce geçirdiği ameliyatlar değerlendirilir. Amaç, cerrahi işlem için en güvenli ve en uygun anestezi yöntemini belirlemektir. Gerekli durumlarda ameliyat, hastanın güvenliği için ertelenebilir.

Genel anestezi genellikle damar yoluyla verilen intravenöz anestezik ilaçlar ile başlatılır. Bazı durumlarda, özellikle çocuk hastalarda, maske aracılığıyla verilen anestezik gazlar tercih edilebilir.

Ameliyat boyunca anestezi uzmanı solunum fonksiyonlarını, kalp ritmini, tansiyonu ve oksijen düzeyini gelişmiş monitörizasyon cihazlarıyla sürekli takip eder. Gerektiğinde anestezi derinliğini ayarlar, sıvı ve ilaç tedavisini düzenler ve hastanın hayati fonksiyonlarını kontrol altında tutar.

Ameliyat sonrası süreç nasıldır?

Cerrahi işlem tamamlandıktan sonra hasta, uyanma odasında (recovery ünitesi) yakın takibe alınır. Bu süreçte solunum, dolaşım ve bilinç düzeyi izlenmeye devam edilir. Ayrıca ameliyat sonrası ağrı kontrolü anestezi ekibi tarafından sağlanır.